Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Κέρκυρας: η αρχαιότερη Βιβλιοθήκη της Ελλάδας

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 03.02.20

Από τα τέλη του 17ου αιώνα, είναι έντονη η παρουσία βιβλιοθηκών στην Κέρκυρα. Βιβλιοθήκες υπήρχαν στην ιερογραμματεία του Μεγάλου Πρωτοπαπά των Ορθοδόξων, στη Λατινική Αρχιεπισκοπή και σε μοναστήρια όπως η Παναγία στην Παλαιοκαστρίτσα, η Παναγία η Πλατυτέρα, η Ζωοδόχος Πηγή στους Καστελλάνους Μέσης, η Αγία Αικατερίνη στην πόλη, ο Άγιος Φραγκίσκος, η Παναγία της Τενέδου και η Αγία Ιουστίνη στην Γαρίτσα. 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, όμως, έχει η αρχαιότερη δημόσια βιβλιοθήκη στην Ελλάδα. Ο λόγος για τη σημερινή Δημόσια Βιβλιοθήκη της Κέρκυρας  που βρίσκεται στο Παλαιό Φρούριο. 

Η ίδρυσή της ανάγεται στα μέσα του 18ου αιώνα. Πιο συγκεκριμένα, το 1758 πεθαίνει ο Κανονικός Ιάκωβος Σαβέριος Κανάλ, τοποτηρητής του Λατίνου επισκόπου στην Κέρκυρα και δωρίζει στην Κερκυραϊκή κοινότητα την πλούσια βιβλιοθήκη του. Η βιβλιοθήκη αυτή προστέθηκε στην βιβλιοθήκη της καθολικής μονής της Αγίας Ιουστίνης στη Γαρίτσα. Έτσι, το σύνολο των τόμων έφτασε τους 3500. 

Αργότερα, όταν οι μοναχοί αποδέχτηκαν τη δωρεά βιβλιοθήκης από τον Βενετό Doria, η βιβλιοθήκη της μονής έγινε πλέον ανοιχτή σε όλους για να μελετήσουν. Στα χρόνια των Γάλλων Δημοκρατικών, η βιβλιοθήκη εμπλουτίζεται και από άλλες μονές ( Annunziata και Άγιος Φραγκίσκος)  και γίνεται  η Δημόσια Βιβλιοθήκη της Κέρκυρας. Πολλοί είναι οι Κερκυραίοι που δωρίζουν τις ιδιωτικές τους βιβλιοθήκες. 

Από το 1804 και μετά η Δημόσια βιβλιοθήκη  θα προσαρτηθεί στη Δημόσια Σχολή της Κέρκυρας που στεγαζόταν στο μοναστήρι της Τενέδου. Επιφανείς Κερκυραίοι αναλαμβάνουν την διεύθυνση της Δημόσιας βιβλιοθήκης. Ανάμεσα σ’ αυτούς ήταν ο Ιωάννης Μάρμορας, ο Εμμανουήλ Θεοτόκης και ο Μιχαήλ Τριβώλης.  

Την περίοδο της Επτανήσου πολιτείας οι τόμοι γίνονται 7000 και βιβλιοθηκάριος της γίνεται ο λόγιος Ανδρέας Μουστοξύδης. Η βιβλιοθήκη αποκτά σφραγίδα έχοντας ως έμβλημα την Απήδαλο ναυ και γύρω απ’ αυτήν οι λέξεις : Bibliotheca Publica Corcyrese. 

Το 1808 η πλούσια βιβλιοθήκη του Αντώνη Καλογερά αποτελούμενη από 1657 τόμους ενσωματώνεται στη Δημόσια Βιβλιοθήκη, η οποία προσαρτήθηκε στην Ιόνιο Ακαδημία. Ο Γκίλφορντ την εμπλουτίζει με 25.000 τόμους από την ιδιωτική του βιβλιοθήκη ενώ  παραχωρεί σ’ αυτήν και  την προσωπική του συλλογή χειρογράφων. 

Στον τρίτο όροφο του σημερινού κτιρίου της Ιονίου Ακαδημίας εγκαταστάθηκε η Δημόσια βιβλιοθήκη. Οι δωρεές από Κερκυραίους όπως ο Ναπολέων  Ζαμπέλης και ο Αθανάσιος Πολίτης συνεχίζονται ενώ αξίζει να αναφερθεί η δωρεά του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης με μια μεγάλη συλλογή από Έλληνες και Λατίνους συγγραφείς. 

Με την Ένωση των Ιονίων Νήσων με την Ελλάδα, η Δημόσια Βιβλιοθήκη υπάγεται στο Υπουργείο Παιδείας. 

Στο σημερινό κτίριο της Ιονίου Ακαδημίας θα παραμείνει μέχρι τις 14 Σεπτεμβρίου του 1943  όπου η πλούσια σε ποσότητα και ποιότητα βιβλιοθήκη αποτεφρώνεται από τον βομβαρδισμό των Γερμανών. 

Μετά την καταστροφή αυτή για περίπου πενήντα χρόνια η Δημόσια στεγαζόταν σε πτέρυγα του ανακτόρου των Αγίων Μιχαήλ και Γεωργίου. Για ένα μικρό χρονικό σε δύσκολες συνθήκες στεγάστηκε σε χώρο του κτιρίου της (παλιάς) Αγροτικής τράπεζας στο παλιό λιμάνι. Από το 1997 η Δημόσια Βιβλιοθήκη της Κέρκυρας στεγάζεται στο νότιο τμήμα των Αγγλικών  στρατώνων στο Παλαιό Φρούριο. 

Πηγές: corfulibrary.gr, corfu.gr

Συντάκτης: Νίκος Στούπης