Η ναυπήγηση των πλοίων στην Κέρκυρα μέσα στον χρόνο

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 11.05.20

Ανάμεσα στα πέντε στρατηγικά σημεία των κτήσεων τους (Ζάρα, Λεσίνα, Χάνδακας, Σούδα) που είχαν επιλέξει οι Βενετοί για να ιδρύσουν κρατικά ναυπηγεία ήταν και η Κέρκυρα. Σκοπός τους ήταν η φύλαξη του αναγκαίου, για τις επισκευές των πολεμικών πλοίων,  εξοπλισμού και γενικά η στήριξη του βενετικού πολεμικού ναυτικού. 

Το βενετικό κρατικό ναυπηγοεπισκευαστικό κέντρο βρισκόταν στην πόλη της Κέρκυρας, έξω από τα τείχη 

του Παλαιού Φρουρίου. Αξίζει να αναφερθεί ότι γύρω στο 1532 το βενετσιάνικο αυτό ναυπηγείο ήταν ικανό να αρματώσει τέσσερις γαλέρες που περιπολούσαν γύρω από το νησί. Ακόμα, στο ίδιο σημείο υπήρχε αποθήκη με τα εξαρτήματα των πλοίων και ξυλεία βελανιδιάς από τα δάση της Ηπείρου για τα ναυπηγεία της Βενετίας καθώς και φούρνοι και αποθήκες παξιμαδιών για τον πολεμικό στόλο. 

Το βενετικό αυτό ναυπηγείο ήταν η έδρα του γενικού προνοητή και της βενετικής αρμάδας και κατείχε τη δεύτερη θέση ως προς την αξία των εξαρτημάτων των πλοίων που στέλνονταν από την μητρόπολη για τις αποθήκες τους.

Σύμφωνα με την αρχειακή έρευνα, στην Κέρκυρα λειτουργούσαν ναυπηγεία ειδικευμένα για την κατασκευή πλοίων τουλάχιστον από τον 15ο αιώνα. Από το 1440 καραβομαραγκοί είχαν καταλάβει τις ακτές του ατείχιστου μέρους της πόλης (μπόργο) από την Παλαιόπολη μέχρι τα σφαγεία για την επισκευή πλοίων. 

Τότε, η βενετική γερουσία αποφάσισε την απαγόρευση  ανοικοδόμησης σ’ αυτούς τους χώρους με σκοπό την προστασία της ναυπηγικής δραστηριότητας. Τον 16ο αιώνα στις ακτές του Μαντουκιού και των Γαστράδων (Γαρίτσας) υπήρχαν ιδιωτικοί ταρσανάδες που κατασκεύαζαν μικρά φορτηγά, όπως σανδάλια, γρίπους και φούστες. Από νοταριακό έγγραφο με ημερομηνία 3 Οκτωβρίου 1502 σε ένα από εργαστήρια αυτά της Γαρίτσας πληροφορούμαστε για τη συμφωνία ανάμεσα στο μάστορα Κωνσταντή Φωτεινό και τον Γεώργιο Μπουλιάρη για τη ναυπήγηση ενός γρίπου αντί αμοιβής 18 δουκάτων. 

 Επίσης, στη Λευκίμμη σε μικρούς ταρσανάδες ναυπηγούνταν σανδάλια για τις ανάγκες των τοπικών παράκτιων μεταφορών. 

Η απαραίτητη ξυλεία για τη ναυπήγηση αντλούνταν από τα βουνά της Κέρκυρας και από τα δάση της Πάργας, του Λούρου, της Άρτας και της Λευκάδας. Οι καραβομαραγκοί της εποχής ήταν Κερκυραίοι ή Πάργιοι, οι οποίοι  έμεναν μόνιμα ή προσωρινά στο νησί.

Όπως όλοι οι Έλληνες καραβομαραγκοί έτσι και οι Κερκυραίοι ήταν περιζήτητοι  και εκτός του ελλαδικού χώρου. Πολλοί απ’ αυτούς εργάστηκαν στη Βενετία. Μια τέτοια περίπτωση ήταν ο Κερκυραίος Francesco da Thodaro. Στον ναύσταθμο της Βενετίας  ήταν ο πρωτομάστορας όλων των καραβομαραγκών και εθεωρείτο ειδικός στη ναυπήγηση πολεμικών πλοίων, όπως ναύες, γαλέρες και μπάρτσες. 

Πηγές: Παγκράτης, Γ. Δ. (2013). Κοινωνία και οικονομία στο βενετικό ‘Κράτος της θάλασσας’: οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις της Κέρκυρας (1496-1538), noam.gr, mixanitouxronou.gr

Συντάκτης: Νίκος Στούπης