Ο θεσμός του Βαΐλου στα χρόνια της Ενετοκρατίας στην Κέρκυρα

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 13.05.21

Ένας από τους πιο σημαντικούς θεσμούς στο διοικητικό σύστημα στα πρώτα χρόνια της Ενετοκρατίας στην Κέρκυρα  ήταν ο θεσμός του Βαΐλου. Ο Βάϊλος (έτσι ονομαζόταν στην Κέρκυρα)  ήταν ο Προβλεπτής  που  λογοδοτούσε και ελεγχόταν από τον Γενικό Προβλεπτή και ήταν επιφορτισμένος με σημαντικές εκτελεστικές και δικαστικές εξουσίες. 

Ιστορικό και αρχιτεκτονικό  ενδιαφέρον έχει το Βαϊλάτο, το οποίο εκτός από κατοικία του  Βαΐλου στέγαζε και το αρχειοφυλακείο της κοινότητας και εξυπηρετούσε και δικαστικές λειτουργίες. Για το λόγο αυτό στα αρχεία το συναντάμε και με την ονομασία Palazzo Pretoreo. Επιπλέον, το Βαϊλάτο ήταν ο τόπος όπου συνεδρίαζε το Συμβούλιο των Κονκλαβίων (Consulta del conclave). 

Στα πρώτα χρόνια της ενετοκρατίας, το παλάτι του Βαΐλου, όπως και όλα τα δημόσια κτίρια διοίκησης, βρίσκονταν εντός της οχυρωμένης πόλης. 

Αργότερα, το κτίριο του Βάϊλου μεταφέρθηκε   στην πλατεία του Αγίου Ιακώβου. Το πότε ακριβώς κτίστηκε δεν είναι γνωστό. Υπολογίζεται η οικοδόμησή του μετά την πολιορκία του 1571 και τον τειχισμό του προαστίου.

Η επιλογή της θέσης του κτιρίου και των άλλων δημόσιων κτιρίων της πλατείας ( Αρχιεπισκοπικό παλάτι, λέσχη ευγενών)  δεν ήταν καθόλου τυχαία. Οι Βενετοί διαμόρφωσαν το κέντρο της τότε νέας πόλης με κτίρια που συμβόλιζαν τη διοίκηση και τη θρησκεία τους. 

Το Βαϊλάτο ήταν ένα διώροφο κτίριο μεγάλων διαστάσεων και περιελάμβανε χώρους κύριας χρήσης, βοηθητικούς και μια αυλή – κήπο. Η πρόσβαση στο κτίριο γινόταν μέσα από ένα κλιμακοστάσιο, το οποίο οδηγούσε σε μια στοά με τέσσερις δωρικούς κίονες στην πρόσοψη. από την οποία εισέρχονταν στη μεγάλη αίθουσα του ορόφου. Εκεί υπήρχε μια μεγάλη αίθουσα συνεδριάσεων, ένας χώρος προσευχής και βοηθητικοί χώροι για το προσωπικό. Στο ισόγειο υπήρχαν χώροι  για τη φρουρά και τα αρχεία.

Ακολούθησαν αρκετές τροποποιήσεις και αλλαγές στο εσωτερικό του Βαϊλάτου μιας και εξυπηρετούσε διάφορες λειτουργίες. 

Μεγάλο μέρος του κτιρίου καταστράφηκε από τους σεισμούς που έπληξαν την πόλη αλλά και κατά τη διάρκεια της τουρκικής πολιορκίας του 1716. 

Το 1931 το κτίριο κατεδαφίστηκε «προς εύρινσιν της οδού Δικαστηρίων» και στη θέση του κτίστηκε δημοτικό σχολείο. 

Πηγές: Κοντομίχης, Βασίλειος (2018, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ)), Συνταγματικοί θεσμοί και διοικητική οργάνωση στα Ιόνια νησιά από την ενετοκρατία έως και την ένωση με την Ελλάδα, διδακτορική διατριβή.

Χρυσούλα Βοσκοπούλου, Δημόσια  κτίρια στην Κέρκυρα  την περίοδο της βενετικής κυριαρχίας (1571-1797), διδακτορική διατριβή. 

Δημήτριος Αδάμος, Οι Ενετικές οχυρώσεις της Κέρκυρας σε σχέση με την σύγχρονη τοπογραφία της, μεταπτυχιακή εργασία.

Συντάκτης: Νίκος Στούπης