Οι ψυχολογικές επιπτώσεις της ανεργίας

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις της ανεργίας.

Τα τελευταία 6-7 χρόνια η χώρα μας δοκιμάζεται από την οικονομική κρίση. Οι δυο τελευταίες  λέξεις είναι καθημερινές στο λεξιλόγιο του Έλληνα που στην πραγματικότητα του προκαλούν αγωνία, ανασφάλεια, άγχος και απαισιοδοξία. Ένα από τα αποτελέσματα της κρίσης είναι και η όλο αυξανομένη ανεργία. Ένα φαινόμενο που επηρεάζει σχεδόν κάθε οικογένεια στην ελληνική επικράτεια. Νέοι, μεσήλικες, άντρες, γυναίκες, απόφοιτοι πανεπιστήμιων, επιστήμονες που έχουν την δυνατότητα και την όρεξη να προσφέρουν στις οικογένειες τους και στο κοινωνικό σύνολο συναντούν ένα τοίχο: την έλλειψη προσφερόμενης εργασίας αλλά και την χωρίς προηγούμενο εκμετάλλευση εργοδοτών. Σε μια κοινωνία που “εκτιμά” την εργασία και τα εξωτερικά  σημάδια του κοινωνικού στάτους όπως ο πλούτος και η επιτυχία,  δεν προκαλεί έκπληξη ότι η συχνότητα άγχους και ψυχικών διαταραχών αυξήθηκαν καθώς αυξήθηκε και η συνταγογράφηση αγχολυτικών και αντικαταθλιπτικών φαρμάκων.
 

Οι επιπτώσεις

Οι επιπτώσεις της ανεργίας απαντώνται σε πολλαπλά επίπεδα. Από τις πιο σημαντικές είναι οι επιπτώσεις στις διαπροσωπικές σχέσεις και στο γάμο. Για παράδειγμα όταν ένας σύζυγος χάσει την δουλειά του αυτό μπορεί να προκαλέσει ένταση. Μπορεί οι σύζυγοι να αρχίσουν να κατηγορούν ο ένας τον άλλον για τα έξοδα του σπιτιού, για την μη σύντομη επιστροφή σε εργασία, για το ότι δεν  προέβλεψαν την απώλεια της δουλειάς ώστε να είναι καλυτέρα προετοιμασμένοι.

 Επιπροσθέτως, πολλοί άνθρωποι διαχειρίζονται το στρες αυξάνοντας την ποσότητα χρήσης του αλκοόλ ή μετατρέπουν το άγχος σε θυμό που μπορεί να οδηγήσει σε εντάσεις, διαξιφισμούς, σε ενδοοικογενειακή βία, και σε προβλήματα υγείας. Το αυξανόμενο οικονομικό άγχος μεγεθύνει επίσης προϋπάρχοντα προβλήματα σε ένα γάμο ή σε μια σχέση. Το άγχος, οι αυξανόμενες ευθύνες και η εμμονή για την εύρεση εργασίας μπορεί να μειώσουν την σεξουαλική επιθυμία, να αυξήσει τους συζυγικούς  καυγάδες, να οδηγήσει στη έλλειψη επικοινωνίας εάν ένας ή και οι δύο σύζυγοι κλειστούν στον εαυτό τους ή αποσυρθούν συναισθηματικά. Η απώλεια της εργασίας μπορεί να προκαλέσει το αίσθημα της ντροπής και της λύπης που μπορεί να οδηγήσει και στην κατάθλιψη

Πέρα από τις επιπτώσεις στις σχέσεις, η ανεργία έχει και επιπτώσεις σε ατομικό επίπεδο.  Έρευνες έδειξαν ότι η ανεργία έχει ψυχολογικές και σωματικές επιπτώσεις στο άτομο. Κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές, σωματικά συμπτώματα όπως η κούραση οι πονοκέφαλοι και αλλά γενικότερα προβλήματα υγείας είναι μερικά από τα αποτελέσματα. Στους άντρες μπορεί αυτές οι επιπτώσεις να είναι πιο επώδυνες μιας και συνήθως εκτιμούν την αξία τους με βάση την δουλειά και με όρους  οικονομικούς και επαγγελματικής επιτυχίας. Οι αυτοκτονίες επίσης αυξάνονται ανάμεσα σε ανέργους.
 

Οι προτάσεις.

Όμως ακόμα και σε μια τόσο δύσκολη περίοδο στη ζωή των ανθρώπων υπάρχουν κάποια πράγματα που μπορεί να εφαρμόσει κανείς ώστε να διαχειριστεί και να ελαφρύνει τις ψυχολογικές επιπτώσεις της ανεργίας. Παρακάτω προτείνω κάποιους τρόπους διαχείρισης αυτών των ψυχολογικών επιπτώσεων.

·         Είτε μας αρέσει, είτε όχι, μόλις σας δόθηκε η ευκαιρία να πάρετε μια ανάσα και στη ζωή δεν μας δίνονται πολλές τέτοιες ευκαιρίες. Μια άσκηση που προτείνετε και που μπορεί να σας κάνει άμεσα να νιώσετε καλυτέρα είναι να σκεφτείτε όλα αυτά που απεχθανόσασταν στη δουλειά σας. Γιατί όχι να κάνετε μια λίστα από αυτά που δεν σας άρεσαν. Είναι τώρα μια ευκαιρία να ξεκουραστείτε, να κάνετε πράγματα που σας αρέσουν, να ασχοληθείτε με το χόμπι σας,  να ασχοληθείτε παραπάνω με τα παιδιά σας, να ξεκινήσετε μια δίκη σας δουλειά.

·         Προσπαθήστε να κατανοείτε την ψυχολογική σας κατάσταση ώστε να εντοπίσετε πιθανά συμπτώματα κατάθλιψης. Στους άντρες λόγο της διάστασης που δίνεται για την σημασία της εργασίας προστίθενται και τα συμπτώματα του εκνευρισμού και θυμού, η τάση να κατηγορούν άλλους, χρήση αλκοόλ και άλλων ναρκωτικών ουσιών, αίσθημα ντροπής, αϋπνίες, αίσθημα αποτυχίας και έλλειψη κινητοποίησης.

·         Ξεκίνα να κάνεις πράγματα. Φτάνει ο καναπές ,η μοιρολατρία και η καφετέρια. Ξεκίνα με το βιογραφικό σου. Κάνε αλλαγές όπου χρειάζεται. Χρησιμοποίησε τις επαφές σου στο διαδίκτυο και τον κοινωνικό σου περίγυρο για την προσπάθεια που κάνεις για εύρεση εργασίας. Επαναπροσδιόρισε την καριέρα σου. Αναρωτήσου: “Είναι η δουλειά που έκανα αυτή που πραγματικά θέλω να κάνω;”

·         Είναι η τέλεια περίοδο να ανακαλύψεις τι σου αρέσει να κάνεις. Η ξεκούραση και οι διασκεδαστικές δραστηριότητες δεν είναι πολυτέλεια μόνο για τους πλουσίους και τους τεμπέληδες. Ξεκίνα να κάνεις διάφορες δραστηριότητες όπως η γυμναστική. Ωφελήσου τα θετικά της, όπως η προστασία που σου παρέχει από το άγχος και την κατάθλιψη.

·         Όταν κάποιος χάνει την δουλειά του είναι πολύ εύκολο να απομονωθεί από τον περίγυρο του. Αυτό όμως είναι το χειρότερο που μπορεί να συμβεί για την διάθεση και την ψυχική του υγεία. Επικοινώνησε με τους φίλους σου, συνάντησε τους, πήγαινε μια βόλτα.

·         Προσπάθησε να παρακολουθείς την σκέψη σου. Είναι εύκολο σε μια τέτοια κατάσταση να σκαφτόμαστε μόνο την καταστροφή. Μια αρνητική σκέψη ανοίγει δρόμο σε μια άλλη και όλες μαζί μπορεί να οδηγήσουν ακόμα και σε μια κρίση πανικού. Απέφυγε αυτές τις σκέψεις, αξιολογείστε τες, δείτε αν ευσταθούν και αν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και αντικαταστήστε με άλλες πιο αληθινές και πιο βάσιμες

·         Σκέψου ότι η ανεργία είναι μια φυσιολογική κατάσταση για πολλούς ανθρώπους και δεν είναι έγκλημα ούτε ντροπή να είναι κανείς χωρίς δουλειά. Μη νομίζεις ότι ο περίγυρος σου θα σε κρίνει που είσαι άνεργος. Σίγουρα και οι ίδιοι το έχουν βιώσει κάποια στιγμή στο παρελθόν.

·         Τέλος να έχουμε ελπίδα είναι το προτιμότερο αγχολυτικό. Η ελπίδα είναι ότι καλύτερο μπορεί να κάνει κανείς για το σώμα του και για τον εαυτό του γενικότερα. Να το θυμάσαι αυτό ακόμα και στις στιγμές που μπορεί να νοιώθεις απογοητευμένος μπερδεμένος και απαισιόδοξος για το μέλλον σου. Όταν μια πόρτα κλείνει..μια άλλη ανοίγει.

Χρήστος Τσαρακτσίδης

Συμβουλευτικός Ψυχολόγος Ενηλίκων

Τηλ: 6939019565