Πως οι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες συνδέονται με την εμφάνιση της οσφυαλγίας

Ο όρος οσφυαλγία αφορά κάθε άλγος το οποίο εντοπίζεται στην οσφυϊκή μοίρα, ανεξάρτητα από την αιτία που το προκαλεί. Σε περιπτώσεις που ο πόνος επεκτείνεται στους γλουτούς και κατά μήκος της πορείας του ισχιακού νεύρου, ονομάζεται ισχιαλγία ή ριζιτικός πόνος.

Η οσφυαλγία αποτελεί το δεύτερο πιο συχνό σύμπτωμα μετά την κεφαλαλγία, ενώ το 80-90% των ανθρώπων θα παρουσιάσουν σε κάποια περίοδο της ζωής τους κρίση οσφυαλγίας ή οσφυοϊσχιαλγίας. Είναι σύμπτωμα και όχι νόσος και ορίζεται ως ο πόνος, μυϊκή τάση ή δυσκαμψία που εντοπίζεται μεταξύ των πλευρικών διαστημάτων και των κατώτερων γλουτιαίων πτυχών με ή χωρίς αντανακλώμενο πόνο στο πόδι.

Ψυχοκοινωνικοί παράγοντες & Οσφυαλγία 

Έρευνες έχουν δείξει ότι πολλοί είναι οι παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση της οσφυαλγίας και αυτοί είναι: 1) Φυσικοί (π.χ επίπονες στάσεις εργασίας), 2) Ατομικοί (π.χ ηλικία, φύλο, μορφωτικό επίπεδο) και 3) Ψυχοκοινωνικοί παράγοντες(π.χ άγχος, κατάθλιψη).

Λέγοντας ψυχοκοινωνικοί παράγοντες, εννοούμε εκείνους τους παράγοντες που αφορούν την αλληλεπίδραση των ψυχολογικών καταστάσεων με το κοινωνικό περιβάλλον. 

Στους σημαντικότερους ψυχοκοινωνικούς παράγοντες, σχετιζόμενους με την οσφυαλγία ανήκουν τα παρακάτω:

• Stress: μια συγκινησιακή αντίδραση σε στρεσσογόνο παράγοντα, που χαρακτηρίζεται από αγωνία π.χ. όταν ένας εργαζόμενος αισθάνεται ότι οι προσωπικές του δυνάμεις και ικανότητες του είναι ανεπαρκείς για να ανταπεξέλθει στις συγκεκριμένες συνθήκες εργασίας, τότε αρχίζει το "stress", δηλαδή το να βρίσκεται υπό πίεση.
• Κατάθλιψη: αποτελεί διαταραχή της διάθεσης όπου το άτομο αποκτά αρνητική οπτική για τον εαυτό του 
• Φόβος κίνησης (kinesiophobia)
• Φόβος πόνου & γενικότερες πεποιθήσεις αποφυγής πόνου 
• Χαμηλό εισόδημα 
• Χαμηλό επίπεδο μόρφωσης 
• Κοινωνική απομόνωση
• Δυσαρέσκεια στο εργασιακό περιβάλλον
• Έλλειψη εμπιστοσύνης στον εαυτό του

Πολυάριθμες μελέτες έχουν δείξει ότι η κατάθλιψη είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη σε άτομα με χρόνιο πόνο. Επιπλέον ασθενείς που επιζητούν θεραπεία έχουν υψηλά επίπεδα συναισθηματικής δυσφορίας και μεγαλύτερη επαγγελματική δυσλειτουργία.

Τα αποτελέσματα  επιδημιολογικών μελετών επισημαίνουν ότι η κατάθλιψη είναι πιο συχνή σε άτομα με χρόνια οσφυαλγία. 

Έρευνα στην Ελλάδα έδειξε ότι οι γυναίκες είναι πιο επιρρεπείς (37.2%) σε σχέση με τους άνδρες (25.8%)  Επίσης οι γυναίκες οι οποίες δεν ήταν παντρεμένες, είχαν περισσότερη πιθανότητα να πάθουν κατάθλιψη ανεξάρτητα από την κατάσταση του πόνου. Επιπλέον έρευνες αναφέρουν ότι η ηλικία παίζει ρόλο, συγκεκριμένα αναφέρουν ότι όσο μεγαλύτερη είναι η ηλικία τόσο μεγαλύτερη και η διάρκεια του πόνου.

Επίσης έχει αποδειχθεί ότι η απουσία από την δουλειά έχει ψυχολογικό αντίκτυπο στον εργαζόμενο, καθώς το άτομο ενδέχεται να χάσει το κοινωνικό του ρόλο και τον έλεγχο της ζωής του. Οι σκέψεις σχετικά με την εργασία προκαλούν επιπλέον άγχος στο ήδη υπάρχον, λόγω οσφυαλγίας και αυξάνουν το αίσθημα της αγωνίας και της κατάθλιψης. Σύμφωνα με αυτά η πρόωρη επιστροφή της εργασίας επιφέρει το ψυχολογικό όφελος της διαρκούς ένταξης στο εργασιακό περιβάλλον και το όφελος της αποφυγής σοβαρών ψυχολογικών και ιατρικών επιδράσεων τόσο στην εργασιακή ζωή όσο και στον ελεύθερο χρόνο του εργαζόμενου με οσφυαλγία.

Από ακόμη μια έρευνα προέκυψε ότι το είδος της δουλειάς παίζει σημαντικό ρόλο στην πορεία της οσφυαλγίας. Συγκεκριμένα η δουλειά που περιέχει άρση βαριών αντικειμένων συμβάλλει στην επιβάρυνση της κατάστασης του ασθενή που πάσχει από οσφυαλγία.