Ο Lawrence George Durell (1912 – 1990) ήταν ένας Βρετανός μυθιστοριογράφος, θεατρικός συγγραφέας, ποιητής και συγγραφέας ταξιδιωτικών οδηγών ο οποίος αντιστάθηκε στους δεσμούς του με τη Βρετανία και προτίμησε να εκπατριστεί. Ο Durell γεννήθηκε στην Ινδία και στην ηλικία των έντεκα ετών πήγε στην Αγγλία να φοιτήσει σε σχολείο κατόπιν απόφασης τον γονιών του. Η εκπαίδευσή του ήταν ανεπαρκής για να επιτύχει στις εισαγωγικές εξετάσεις του Πανεπιστημίου αλλά είχε αρχίσει σοβαρά να γράφει ποίηση στην ηλικία των 15 ετών και το 1931 εκδόθηκε η πρώτη ποιητική του συλλογή «Quaint Fragment». 

 

To Γενάρη του 1935 παντρεύεται την πρώτη εκ των τεσσάρων γυναικών του Nancy Isobel Myers. Ο Durrell ήταν συνεχώς δυσαρεστημένος με τη ζωή στην Αγγλία και το Μάρτιο του 1935 έπεισε τη γυναίκα του, τη μητέρα του και τα αδέλφια του (εκ των οποίων ο αδελφός του Gerald Durell έγινε αργότερα διάσημος συγγραφέας) να μετακομίσουν στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στο νησί της Κέρκυρας όπου θα μπορέσουν να ζήσουν πιο άνετα από οικονομικής πλευράς και να αποδράσουν τόσο από το άσχημο Βρετανικό κλίμα όσο και από την αποχαυνωτική Αγγλική κουλτούρα που συνήθιζε να την ονομάζει «Αγγλικός Θάνατος». 

Η απόφαση αυτή θα σταθεί καθοριστική για την πορεία του καθώς στη διάρκεια των έξι χρόνων που θα μείνει στην Κέρκυρα θα εξελιχθεί ως συγγραφέας.

 

 Το 1935 εκδίδεται το πρωτο μυθιστόρημά του «Pied Piper of Lovers» από τον εκδοτικό οίκο Cassell. 

Την ίδια εποχή επίσης βρίσκει τυχαία ένα αντίγραφο από το μυθιστόρημα «Tropic of Cancer» του Henry Miller και δράττει την ευκαιρία να του στείλει γράμμα δηλώνοντας τον θαυμασμό του για το μυθιστόρημα, όπου και έγινε η απαρχή μιας φιλίας διαρκείας 45 χρόνων. Οι δυο συγγραφείς επεξεργαζόνταν παρόμοια θέματα και ο Durell επηρεάστηκε στο έργο του Panic Spring από σύγγραμα του Miller. 

 

Ο Durell με τη σύζυγό του Nancy έζησαν μαζί στην Κέρκυρα μια μποέμικη ζωή σε ένα πλήθος από σπίτια και ιδιαίτερα στο «Άσπρο Σπίτι» στο Καλάμι. Ο Henry Miller ήταν καλεσμένος του το 1939. Η περίοδος αυτή μεταφέρεται στην αφήγηση του Lawrence στο «Prospero’s Cel - Η σπηλιά του Πρόσπερου, οδοιπορικό στην Κέρκυρα» και μπορεί να συγκριθεί ταυτόχρονα με το μυθιστόρημα του αδελφού του Gerald Durell «My Family and Other Animals». Ειδική αναφορά γίνεται και στα δυο μυθιστορήματα των αδελφών για το ρόλο που έπαιξε ο έλληνας γιατρός, επιστήμονας και ποιητής Θεόδωρος Στεφανίδης στις ζωές τους στην Κέρκυρα.

 

Κατά το ξέσπασμα του δεύτερου Παγκόσμιου πολέμου, τα αδέλφια και η μητέρα του επέστρεψαν στην Αγγλία ενώ ο ίδιος και η Nancy παρέμειναν στην Κέρκυρα όπου το 1940 απέκτησαν την κόρη τους Penelope Berengaria. Μετά απέδρασαν μέσω Κρήτης στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου όπου και έγραψε το πρώτο ταξιδιωτικό βιβλίο του «Prospero’s Cell - Η σπηλιά του Πρόσπερου, οδοιπορικό στην Κέρκυρα» στο οποίο περιγράφει τη ζωή τους στην Κέρκυρα «σε αυτό το εξαιρετικό νησάκι του Ιονίου» η οποία έγινε πατρίδα του, όπως αναφέρει στο κλασσικό αυτό αφήγημα, το οποίο αποτελεί το πλέον γοητευτικό πορτρέτο της Κέρκυρας που εκδόθηκε στο τέλος του πολέμου. 

 

Μαζί με το πειραματικό μυθιστόρημα «The Black Book» και τις πρώτες δυο σημαντικές ποιητικές συλλογές A Private Country and Cities, Plans and People" εγκαθίδρυσε τη φήμη του ανάμεσα σε διακεκριμμένους αναγνώστες και κριτικούς αλλά ευρέως γνωστός έγινε με την κυκλοφορία του μυθιστορήματος «The Alexandria Quartet», προσελκύοντας δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες στα ελληνικά νησιά. 

 

 Στο Prospero’s Cell παρόλο που γράφει ότι επρόκειτο για έναν οδηγό για το τοπίο και τα ήθη και έθιμα της Κέρκυρας, επιχειρεί κάτι πολύ περισσότερο να πετύχει διαβάζοντας το βιβλίο. Όπως ο ίδιος αναφέρει στην εισαγωγή του βιβλίου «Άλλες χώρες μπορεί να σου δίνουν τη δυνατότητα να ανακαλύψεις τόπους, ήθη, έθιμα, λαϊκές παραδόσεις. Η Ελλάδα σου δίνει την ευκαιρία να ανακαλύψεις κάτι πολύ πιο βαθύ: τον ίδιο σου τον εαυτό». 

 

Το Prospero’s Cell είναι ένα αντίγραφο από την εξερεύνηση του εαυτού του στον ελληνικό κόσμο κατά τη διαμονή του στην Κέρκυρα μαζί με τη γυναίκα του Nancy Myers . Το Prospero’s Cell περιέχει σκοπίμως απόσπασματα από σκόρπιες εντυπώσεις και παρατηρήσεις που συνδέονται κατά την εξέλιξη του βιβλίου. Το κυρίως μέρος του έργου χωρίζεται σε επτά συνοπτικές ενότητες. Σε δύο από αυτές «Ο Άγιος του Νησιού» και «Καραγκιόζης: ο Λαϊκός Ήρωας», παρουσιάζει μυθικές φιγούρες σε αντίθετους πόλους της Κερκυραϊκής φαντασίας. Όπως περιγράφεται στα ζωντανά αποσπάσματα, το λείψανο του Άγιου Σπυρίδωνα λιτανεύει τέσσερις φορές το χρόνο μέσα στους δρόμους της πόλης, ενώ ο Καραγκιόζης από την άλλη γιορτάζει σε παραστάσεις σκιών. 

 

Τι έγραψε ο Τύπος

 

Φίλιππος Φιλίππου, Το Βήμα της Κυριακής 14/1/2007, το σύμπλεγμα με τα υμίψηλα

 

Γραμμένο με ποιητικότητα και ανάλαφρο στιλ, το βιβλίο δεν περιέχει μόνο τις εντυπώσεις και τις αναμνήσεις του συγγραφέα από την Κέρκυρα, αλλά και τα σχόλιά του για τις ποικίλες ιδιομορφίες των Κερκυραίων και της κερκυραϊκής κοινωνίας. Επίσης ο συγγραφέας προβαίνει και σε ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις για τον σύγχρονο Έλληνα [...]. Ύμνος λοιπόν για την Κέρκυρα και ταυτόχρονα οδηγός για τον τόπο, εγχειρίδιο για τους περιηγητές Η σπηλιά του Πρόσπερου. Διότι, εκτός από τα βιώματά του με χωρικούς και ψαράδες, καθώς και τις συζητήσεις με τους φίλους του, ο Ντάρελ στο τελευταίο κεφάλαιο παραθέτει ένα «Παράρτημα για ταξιδιώτες». Σε αυτό καταγράφει τα σπουδαία ιστορικά γεγονότα του νησιού, με το οποίο σχετίστηκαν παντοιοτρόπως, ο Περίανδρος, ο Δημήτριος ο Πολιορκητής, ο Νέρων, ο Ναπολέων, αλλά και χωριάτικα γιατροσόφια, αξιοθέατα, πανηγύρια, τοπικά φαγητά, κρασιά, γλυκά. Αρκετά κατατοπιστικές είναι οι σημειώσεις του Λύο Καλοβυρνά που μετέφρασε το κείμενο με εμφανή αγάπη για τον συγγραφέα και το θέμα του.

 

Γιώργος Καρουζάκης LIFO, 21/12/2006,  Μπλε,  βενετσιάνικο και χρυσαφί

 

Το αφήγημα του διάσημου βρετανού φιλέλληνα Λόρενς Ντάρελ (1912-1990) για την Κέρκυρα είναι ένα από τα πιο γοητευτικά ταξιδιωτικά αναγνώσματα που μπορεί να διαβάσει κάποιος, ακόμα και για σήμερα, για το νησί του Ιονίου. [...] η σπηλιά του Πρόσπερου, τ οδοιπορικό του Ντάρελ στην προπολεμική Κέρκυρα –στην πολύ καλή μετάφραση του Λύο Καλοβυρνά- είναι απολαυστικό για περισσότερους από έναν λόγους: για τη γλώσσα του, την οξεία ματιά του συγγραφέα στην κοινωνία του νησιού, τους ανθρώπους και το ονειρικό τοπίο. Παράλληλα αποτελεί καλό παράδειγμα άμεσης και ανεπιτήδευτης προσέγγισης του ελληνικού τόπου, απαλλαγμένης από το φορτίο και τις παραμορφωτικές εξιδανικεύσεις του, προγενέστερου της εποχής του Ντάρελ, φιλελληνικού κύματος.

 

 

Πηγές:

http://www.litencyc.com, 

http://en.wikipedia.org, 

http://www.e-kinitro.gr,

http://www.metaixmio.gr

 

Μετάφραση - Σύνταξη: Φαϊτά Ελίνα