Τα λιοντάρια του Αγίου Μάρκου στην Κέρκυρα και ο συμβολισμός τους

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 29.05.19

Στο διάβα της ιστορίας της Κέρκυρας πολλοί ήταν οι κατακτητές της λόγω της γεωγραφικής της θέσης. Όλοι τους άφησαν το στίγμα τους σε διάφορους τομείς. Καθοριστικής σημασίας ήταν η δεύτερη κατοχή του νησιού από τους Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας που διήρκεσε 411 χρόνια.

   Σύμβολο της θαλασσοκράτειρας Βενετίας ήταν ο φτερωτός λέων του Αγίου Μάρκου. Σύμφωνα με την παράδοση, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του Αγίου Μάρκου προς τη Ρώμη  το πλοίο του αγκυροβόλησε στα νερά του Ριάλτο. Τότε ένας άγγελος εμφανίστηκε μπροστά του και τον ευλόγησε με τα εξής λόγια: « Ειρήνη σε σένα, Μάρκε, Ευαγγελιστή μου. Εδώ θα αναπαυθεί το σώμα σου». ( Paxtibi, Marce, evangelistameus. Hicreguiescetcorpustuum.

Από τότε έγινε πολιούχος της πόλης και το λιοντάρι του (όπου σύμφωνα με την παράδοση είχε θεραπεύσει ο ίδιος ) με τα φτερά απλωμένα και το μπροστινό του πόδι να επιδεικνύει την αγγελική φράση στα λατινικά κοσμούσε σημαίες, λάβαρα, πλώρες και πρύμνες, προμαχώνες και ακροπόλεις που είχαν άμεση σχέση με τη Δημοκρατία της Βενετίας.

 Το βενετικό φτερωτό λιοντάρι έκανε την εμφάνιση του στην Κέρκυρα κατά τη διάρκεια   της έντονης οχυρωματικής δραστηριότητας μετά την Οθωμανική πολιορκία του 1537. Τα φτερωτά λιοντάρια που συμβόλιζαν τη δύναμη της Βενετίας παρέμειναν ακόμα και στα χρόνια της παρακμής της.

Στα χρόνια της γαλλικής κατοχής αντιμετωπίστηκαν με σεβασμό από τους κατακτητές.  Στη συνέχεια με κάποιες παραλλαγές το βενετικό λιοντάρι αποτέλεσε το έμβλημα της Επτανήσου Πολιτείας ( 1800-1807). Στο νέο έμβλημα το λιοντάρι κρατά ένα κλειστό βιβλίο με σταυρό και επτά βέλη να περνούν από μέσα συμβολίζοντας τα Επτάνησα.

 Στα χρόνια της ιταλικής κατοχής έγινε καταγραφή των φτερωτών λιονταριών και κάποια απ’ αυτά τοποθετήθηκαν από τους κατακτητές σε κεντρικά σημεία. Μερικά απ’ αυτά καταστράφηκαν από τους ντόπιους μετά την απελευθέρωση αφού αποτελούσαν σύμβολα των κατακτητών.

 Σύμφωνα με την παράδοση, 100 φτερωτά λιοντάρια του Αγίου Μάρκου ήταν οι άγρυπνοι φρουροί της Κέρκυρας . Τα 99 απ’ αυτά ήταν λίθινα ενώ το 100ο ήταν από χρυσό. Η θέση του επίχρυσου φτερωτού λιονταριού ήταν στην πύλη του Παλαιού Φρουρίου στην Contra Fossa.

Λίγο πριν  την Ένωση των Επτανήσων με την υπόλοιπη  οι Βρετανοί απέσπασαν πολλά αγάλματα, τα οποία είχαν ήδη «εκποιηθεί»  και στη συνέχεια τα μετέφεραν στην Μεγάλη Βρετανία.

Σήμερα το επίχρυσο φτερωτό λιοντάρι κρατείται ως μουσειακό έκθεμα στα υπόγεια του Πύργου του Λονδίνου (The tower of London). Πρόκειται για το ιστορικό κάστρο στη βόρεια όχθη του Τάμεση.

Στις μέρες μας από τα σωζόμενα λιοντάρια στο νησί του Αγίου Μάρκου το πρώτο χρονολογημένο  (1540) βρίσκεται στις Αλυκές Ποταμού. Επίσης, τρία απ’ αυτά κοσμούν το Παλαιό φρούριο. Η θέση του πρώτου είναι στην έξοδο του οχυρού της Καμπάνας και τα άλλα δύο είναι τοποθετημένα στο δυτικό τείχος της Κόντρα Φόσσα. Επίσης, αγέρωχα στέκουν δύο επιβλητικά λιοντάρια  στο νότιο οχυρό του Σκάρπωνα στο Νέο Φρούριο.

Συντάκτης: Νίκος Στούπης