Τα αλάτια της Κέρκυρας: ο «λευκός χρυσός» και η ιστορία του

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 10.12.18

Ο "λευκός χρυσός" όπως αποκαλούσαν κάποτε το αλάτι ήταν από τα αρχαία ακόμα χρόνια βασικός πυλώνας της οικονομίας της Κέρκυρας. Η παραγωγή, η εμπορία του αλατιού και οι αλυκές είναι απόλυτα συνυφασμένες με την ιστορία του νησιού και παρουσιάζουν ιδιαίτερο ιστορικό ενδιαφέρον.                            Την περίοδο των Ανδηγαυών κατακτητών στο νησί  (1274-1386) δημιουργούνται τρεις αλυκές στις περιοχές του Ποταμού, της Γαρίτσας και της Λευκίμμης. Το αλάτι ήταν για την εποχή εκείνη ο “ λευκός χρυσός”. Τόσα πολλά ήταν τα κέρδη από το αλάτι  ώστε χρησίμευε ως ανταλλακτικό προϊόν για την κάλυψη των αναγκών της κερκυραϊκής αγοράς σε σιτάρι. Επίσης, πολλές φορές από τα κέρδη αυτά εξασφαλίστηκαν οι πόροι για οχυρωματικά και άλλα έργα.

Περισσότερα ιστορικά στοιχεία αντλούνται για τις αλυκές της Λευκίμμης. Η περιοχή αυτή αποτελείται από 1050 στρέμματα και χρησιμοποιήθηκε ως αλυκές από την εποχή των Ανδηγαυών ( 13ος -14ος αι). Κατά τη διάρκεια του 16ου αιώνα υπήρχαν 80 αλατοπήγια  ενώ το ίδιο χρονικό διάστημα χτίστηκαν οι πέτρινες Βενετσιάνικες αλαταποθήκες.

Είναι εντυπωσιακό ότι το 1630 οι αλυκές της Λευκίμμης ήρθαν πρώτες σε παραγωγή σε όλο το νησί. Η παραγωγή έφτανε περίπου σε 21 τόνους αλατιού το χρόνο. Για πολλούς αιώνες όλοι οι κατακτητές της Κέρκυρας εκμεταλλεύτηκαν τις αλυκές της Λευκίμμης. Μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του 1940 η ετήσια παραγωγή έφτανε τους 3.5 χιλιάδες τόνους αλάτι.

Τα πράγματα, όμως, άλλαξαν ριζικά μετά το τέλος του Β΄ Παγκόσμιου πολέμου. Το  1949 ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας αποφάσισε την παύση της λειτουργίας των αλυκών λόγω μικρής απόδοσης. Στη συνέχεια, από το 1950  λειτούργησαν κανονικά έως το και το 1988, όπου έκλεισαν με την ίδρυση του εθνικού φορέα άλατος των “ Ελληνικών Αλυκών Α.Ε.”

Σήμερα το κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λευκίμμης όπου στεγάζεται στις βενετσιάνικες αλαταποθήκες κρατά ζωντανές τις μνήμες των αλυκών από το 2009. Έτσι διατηρείται η ιστορία του τόπου και προστατεύεται ένα σημαντικό ιστορικό και πολιτιστικό μνημείο. Αρκετά συχνά μαθητές της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης το επισκέπτονται, γνωρίζουν την τοπική ιστορία και την ποικιλία της χλωρίδας και της πανίδας.

Οι αλυκές της Λευκίμμης αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους υγρότοπους της χώρας.  Η περιοχή είναι γνωστή για την ορνιθοπανίδα της που αποτελείται από σπάνια είδη όπως οι καστανοκέφαλοι και οι θαλασσοσφυριχτές. Να προσθέσουμε εδώ ότι οι αλυκές Λευκίμμης ανήκουν στο δίκτυο Natura 2000 ως ζώνη ειδικής προστασίας για τα πουλιά. Στην ειδυλλιακή λιμνοθάλασσα  οι τουρίστες απ’ όλο τον κόσμο έχουν την τύχη να απολαμβάνουν τα φοινικόπτερα, τα γνωστά φλαμίνγκο, τα οποία συρρέουν κατα χιλιάδες κάθε Σεπτέμβριο.  Πρόκειται για ένα μέρος που για χρόνια το επισκέπτονται  και αποτελεί το δικό τους “εξοχικό” στην Ελλάδα.

Συντάκτης: Νίκος Στούπης