Συντροφιά των εννέα: το περιοδικό «Κερκυραϊκή ανθολογία» και η συμβολή τους

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 03.04.20

Η πνευματική κερκυραϊκή σκέψη του 19ου και 20ου αιώνα διαμορφώθηκε από την Αναγνωστική Εταιρεία. Καθοριστικός ήταν ο ρόλος της και στην ανάδειξη σημαντικών πνευματικών προσωπικοτήτων. 

Οι προσωπικότητες αυτές έχοντας κάνει σπουδές στην Ευρώπη, επηρεάστηκαν από τις νεωτεριστικές τάσεις της εποχής.

Μέσα σ’ ένα τέτοιο γόνιμο περιβάλλον προέκυψε η ανάγκη δημιουργίας μιας στενότερης πνευματικής ομάδας στην Κέρκυρα των αρχών του 20ου αιώνα. Αρχικά μέλη της ήταν ο Κωνσταντίνος Θεοτόκης, η Ειρήνη Δενδρινού και ο Μάρκος Ζαβιτσιάνος. Στη συνέχεια, σταδιακά εισχώρησαν και άλλα μέλη : Λυκούργος Κογεβίνας, Πέτρος. Σ. Σταματόπουλος, Αντώνης Μουσούρης, Νίκος Λευθεριώτης, Κωνσταντίνος Χατζόπουλος, Λάμπρος Πορφύρας και Δημήτρης Γαλάνης.

Όλοι αυτοί αποτέλεσαν μια καινούρια καλλιτεχνική εταιρεία με την επωνυμία « Συντροφιά των εννέα». Σύμφωνα με το αλεξανδρινό περιοδικό « Γράμματα», η εταιρεία ιδρύθηκε στις 14 Ιουλίου 1914 και σκοπός ήταν « να αντιδράσει ενάντια στην αμέλεια που κρατεί στην μορφή της Ελληνικής Τέχνης, ακολουθώντας σε τούτο την παλαιά Κερκυραϊκή παράδοση που άρχισε με το Σολωμό».

Η ονομασία «συντροφιά» δεν ήταν τυχαία καθώς τα ιδρυτικά μέλη της συνέδεαν φιλικές σχέσεις ενώ πολλά κοινά είχαν και πολιτικό- ιδεολογικό επίπεδο. Κοινή πεποίθηση τους ήταν η ανανέωση του γλώσσας μέσω της χρήσης της δημοτικής με αρκετά διαλεκτικά στοιχεία της κερκυραϊκής υπαίθρου. Επιπλέον, κοινές ήταν και οι σοσιαλιστικές πεποιθήσεις που συνέδεαν τον Κωνσταντίνο Θεοτόκη με τον Κωνσταντίνο Χατζόπουλο και την Ειρήνη Δενδρινού. Έχοντας ως στόχο την ανάδειξη της ντόπιας κερκυραϊκής παραγωγής και την καλλιέργεια της δημοτικής αποφασίζει η « Συντροφιά των εννέα» να δημοσιεύσει ένα φιλολογικό περιοδικό. Η ονομασία του ήταν « Κερκυραϊκή Ανθολογία» και το πρώτο τεύχος δημοσιεύτηκε την 1η Σεπτεμβρίου 1915 στο τυπογραφείο του Σπύρου Λάντζα στην Κέρκυρα. Διευθύντρια του περιοδικού ήταν η Ειρήνη Δενδρινού ενώ καθήκοντα γραμματέα εκτελούσε ο Κωνσταντίνος Θεοτόκης. Ωστόσο, όλα τα μέλη είχαν την ευθύνη για την επιμέλεια της έκδοσης. Κατά τη διάρκεια της εκδοτικής πορείας του υπήρχαν δύο φάσεις. Η πρώτη διήρκεσε από την 1η Σεπτεμβρίου 1915 έως την 1η Σεπτεμβρίου 1918 ενώ η δεύτερη από την 1η Ιανουαρίου 1924 έως την 1η Νοεμβρίου 1925. Στο διάστημα αυτό εκδόθηκαν 30 τεύχη. Η ύλη του περιοδικού περιελάμβανε διηγήματα ( πρωτότυπα και μεταφρασμένα), ποιήματα, θεατρικούς διαλόγους, σατυρικά επιγράμματα, ποιητικές μεταφράσεις, γελοιογραφίες, κριτικές μελέτες και άρθρα.

Η «Κερκυραϊκή Ανθολογία» λειτούργησε ως πόλος πνευματικής κίνησης του νησιού, συγκέντρωσε επιλεγμένα έργα της κερκυραϊκής λογοτεχνίας και παράδοσης και πέτυχε σε μεγάλο βαθμό να παρουσιαστεί το πνευματικό πρόσωπο της Κέρκυρας στον υπόλοιπο κόσμο.

Πηγή: Το περιοδικό « Κερκυραϊκή Ανθολογία». Εισαγωγική μελέτη και ευρετηρίαση του εντύπου, Μαρία Κρητικού, Τμήμα Φιλολογίας ( ΜΔΕ)

Συντάκτης: Νίκος Στούπης