Πατάτα ή Γεώμηλο: ο γευστικός πειρασμός που έφερε ο Καποδίστριας στην Ελλάδα

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 20.09.18

Η διάδοση της πατάτας στην Ελλάδα και ο ρόλος του Καποδίστρια

Πολλά έχουν γραφτεί και ειπωθεί για το πως εισήχθη η καλλιέργεια της πατάτας στην Ελλάδα. Αν και υπάρχουν διάφορες απόψεις γύρω απ’ αυτό το θέμα το μόνο που είναι σίγουρο και αδιαμφισβήτητο είναι ότι αυτός που ευθύνεται για την διάδοση της στον ελλαδικό χώρο είναι ο Ιωάννης Καποδίστριας.

Λίγοι ακόμη γνωρίζουν ότι η πατάτα ήταν ήδη γνωστή στα Ιόνια νησιά και σε άλλα μέρη της Ελλάδας πριν την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης. Το ενδιαφέρον για την καλλιέργεια της στα Επτάνησα είναι φανερό από ιταλικά έγγραφα της Ιονίου Πολιτείας το 1811. Αξίζει να αναφέρουμε ότι  το 1817 στην Κέρκυρα κυκλοφόρησε φυλλάδιο με τον τίτλο “Καλλιέργεια των γεωμήλων” από τον Σ. Παραμυθιώτη.

Σύμφωνα με τον αστικό μύθο, ο Ιωάννης Καποδίστριας είχε δοκιμάσει την πατάτα κατά τη διάρκεια των ταξιδιών του στην Ευρώπη και θεώρησε σημαντικό να επιδιώξει την εισαγωγή της στην τότε Ελλάδα μια και  ήταν μια οικονομική και θρεπτική τροφή  για το φτωχό πληθυσμό της. Η παράδοση λέει ότι με την εγκατάστασή στο Ναύπλιο προσπάθησε να πείσει τους χωρικούς να την δοκιμάσουν αλλά εκείνοι την 

αγνόησαν. Στη συνέχεια, έδωσε εντολή να ξεφορτωθούν επιδεικτικά τα φορτία με τις πατάτες στην αποβάθρα του Ναυπλίου και να φρουρούνται αυστηρά. Έτσι, ο κόσμος θεώρησε ότι ήταν κάτι πολύτιμο και επιχείρησε να τις κλέψει με την ανοχή των φρουρών που έκαναν τα στραβά μάτια.

Σύμφωνα με τα επίσημα ιστορικά στοιχεία που συγκέντρωσαν οι μελετητές της αγροτικής μας παραγωγής, ο Καποδίστριας δεκαέξι μέρες μετά την άφιξή του στην Ελλάδα το 1828 από την Αίγινα γράφει στον αδερφό του Βιάρο στην Κέρκυρα και του ζητάει να στείλει από την Κέρκυρα ή την Ζάκυνθο “ μια καλή ποσότητα γεωμήλων” για τα χωράφια που ετοίμαζε ενώ είχε ήδη παραγγείλει φορτία από το Λίβερπουλ. Ακόμη, δεν ήταν λίγοι και οι φιλέλληνες που ανταποκρίθηκαν με προθυμία στο αίτημα του για  αποστολή πατάτας, όπως ο Εϋνάρδος.

Να προσθέσουμε εδώ ότι πριν ακόμα εγκατασταθεί στην Ελλάδα είχε ζητήσει την βοήθεια σε τεχνογνωσία για το θέμα αυτό και υλικό για σπορά  από τον γεωλόγο Πικτέτ που ζούσε στην Γενεύη.

Η καλλιέργεια της πατάτας ξεκίνησε στην Αίγινα με πατάτες από την Κέρκυρα και τη Σύρο, επειδή το φορτίο από το Λίβερπουλ καθυστέρησε να φτάσει. Στις πρώτες εργασίες για τη διάδοση της συνέβαλε με τον τρόπο του ο ιρλανδός γεωπόνος Στήβενσον. Μέσα στο 1828 άρχισε η συγκομιδή των πρώτων πειραματικών εσοδειών και σε άλλα μέρη της Ελλάδας όπως η Μεσσηνία και η Αργολίδα. Τέλος, το 1829 ο Κερκυραίος πολιτικός ιδρύει στην Τίρυνθα με τη βοήθεια του Εϋνάρδου το “ Γεωργικό σχολείο” με πρώτο διευθυντή τον γεωπόνο Γρηγόριο Παλαιολόγο. Σπουδασμένος σε διάφορες πόλεις της Ευρώπης ο Παλαιολόγος συνέχισε με συστηματικό τρόπο την διάδοση της καλλιέργειας της πατάτας στην τότε Ελλάδα.

Συντάκτης: Νίκος Στούπης