Ο Οδυσσέας Ελύτης, η Κερκυραία Μούσα του και ο Lawrence Durrell

Εμφανίσεις:

Λίγοι γνωρίζουν την ξεχωριστή σχέση του ποιητή του « Άξιον εστί» με το νησί των Φαιάκων. Θα μπορούσαμε να την χαρακτηρίσουμε σχέση « καρμική». Την επισκέφθηκε πολλές φορές και η αγάπη του γι’ αυτήν ήταν τέτοια που δεν παρέλειψε να την συμπεριλάβει στην ποίηση του. Στίχους για την Κέρκυρα συναντάμε στον «Μικρό Ναυτίλο», στο «Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου», στο «Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας» καθώς και στην « Αλβανιάδα».

 Η πρώτη φορά που φτάνει στην Κέρκυρα ήταν  τον Ιανουάριο του 1937 σε ηλικία είκοσι έξι ετών για να φοιτήσει στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών. Στο αυτοβιογραφικό του βιβλίο « Ανοιχτά χαρτιά»  μας πληροφορεί ότι η παραμονή του στο νησί διήρκεσε οκτώ μήνες. Στο διάστημα αυτό θα κάνει αρκετές γνωριμίες όπως αυτή με τον δημοσιογράφο Κώστα Δαφνή. 

Το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς ο Ελύτης συναντά τη φοιτήτρια Φιλολογίας, Έλενα Βεντούρα στο λιμάνι της Κέρκυρας. Η Έλενα Βεντούρα καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια που συνδεόταν με τον Λορέντζο Μαβίλη και τον Ιωάννη Καποδίστρια. Γι’ αυτήν μαθαίνουμε ότι κατά τη διάρκεια της Κατοχής αγωνίστηκε για την γενέτειρα της  και ότι μετά το τέλος του πολέμου διορίστηκε στο Γυμνάσιο Θηλέων της Κέρκυρας.. Έγραψε και ένα διήγημα με τον τίτλο «Φλάρω». Παντρεύτηκε τον διακεκριμένο αιματολόγο Ηλία Πολίτη και κατά τη διάρκεια του εμφυλίου απολύθηκε λόγω των πολιτικών της φρονημάτων. Στην Αθήνα  συνεργάστηκε με τον Μανώλη Τριανταφυλλίδη, δούλεψε στο Ευγενίδιο ίδρυμα και στη Βιβλιοθήκη της Βουλής. 

Πολλοί  μελετητές θεωρούν ότι τη γυναίκα αυτή ερωτεύτηκε ο νεαρός Ελύτης και τον ενέπνευσε  για να γράψει το ποίημα του «Ελένη» από τη συλλογή «Προσανατολισμοί» (ενότητα « Σποράδες»). Το ποίημα δημοσιεύτηκε τον Δεκέμβριο του 1937 στο περιοδικό Νέα Γράμματα. Κατά τον ακαδημαϊκό Κωνσταντίνο Δεσποτόπουλο ο τίτλος του ποιήματος δόθηκε προς τιμήν της νεαρής Κερκυραίας φοιτήτριας. 

Ένα άλλο στοιχείο που συνηγορεί υπέρ αυτής της άποψης  προκύπτει και από μια συνέντευξη που παραχώρησε στην ΕΡΤ ο ποιητής όπου περιγράφει  το πως  δημιούργησε το ψευδώνυμό του. Συγκεκριμένα είχε δηλώσει «...πάντοτε οι λέξεις που άρχιζαν από « ελ», έψιλον και λάμδα, μου ασκούσαν μια μαγεία- είτε γιατί ήταν η Ελλάδα, είτε η ελπίδα, είτε μια Ελένη που ήμουν τότε ερωτευμένος, η ελευθερία...».   

Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα θα γνωρίσει και τον Βρετανό  συγγραφέα  Lawrence Durrell, ο  οποίος το 1935 μαζί με τη σύζυγό του, τα αδέλφια του και τη χήρα μητέρα τους είχαν αποφασίσει να ζήσουν μόνιμα στην Κέρκυρα. Στα «Ανοιχτά χαρτιά»  ο Ελύτης γράφει : « Και περίμενα πώς και πώς τις λιγοστές εξόδους για να πάω στην Παλιοκαστρίτσα, όπου βρισκόταν εγκατεστημένος με την πρώτη του γυναίκα, τη Νάνσυ, ο φίλος μας Lawrence Durrell, άγνωστος τότε και ταπεινός, ή να συναντήσω τον Θεόδωρο Στεφανίδη, έναν ιδιόρρυθμο φίλο του Κατσίμπαλη, με κοκκινόξανθη γενειάδα, γιατρό, βοτανολόγο και μεταφραστή του Παλαμά στα εγγλέζικα, που δεχόταν πάντοτε εμένα και τους φίλους μου με άπειρη ευγένεια.»  

Συντάκτης: Νίκος Στούπης