Ο Ιωάννης Καποδίστριας και οι αγώνες του για την προστασία του περιβάλλοντος

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 04.06.18

Στο σύντομο χρονικό διάστημα της διακυβέρνησης του νεοσύστατου ελληνικού κράτους από τον νέο κυβερνήτη θα χαρακτηρίζαμε δικαίως το έργο του Κερκυραίου πολιτικού μεγαλειώδες αν αναλογιστούμε την χαοτική κατάσταση που είχε να αντιμετωπίσει.

Σ’ αυτό το πολύπλευρο έργο θα μπορούσαμε να συμπεριλάβουμε τα μέτρα που εφάρμοσε που αφορούσαν την προστασία του περιβάλλοντος, την περιφρούρηση της υγείας του λαού και τον « καλλωπισμό» των πόλεων.

Σε σύντομο διάστημα από την ανάληψη των καθηκόντων του οι παρεμβάσεις για την επίτευξη αυτών των παραπάνω στόχων ήταν άμεσες.  Στις 27 Φεβρουαρίου 1828 ο προσωρινός διοικητής της επαρχίας  και της πόλεως του  Ναυπλίου  στέλνει προς τον αρχιερέα της επαρχίας επίσημο έγγραφο  με θέμα: «Στην υγιεινή κατάσταση των κατοίκων και την μόλυνση του περιβάλλοντος». Με το έγγραφο αυτό  με εντολή του Ιωάννη Καποδίστρια αποφασίζεται να λάβει τέλος ο ενταφιασμός των νεκρών εντός της πόλεως καθώς αυτή η πρακτική προκαλούσε σοβαρά θέματα υγιεινής σε όλους τους πολίτες.

Στις 5 Μαρτίου 1828 σε επιστολή ο Κυβερνήτης  από τον Πόρο προς τον Δημήτριο Υψηλάντη  εκφράζει την ανησυχία του για τη ρύπανση των χωραφιών στην περιοχή αυτή μετά από επίσκεψη του Ιρλανδού γεωπόνου Stevenson. Ο Ιρλανδός γεωπόνος « είδεν αυτοπροσώπως στρατιώτας να εκριζώνουν τα ελαιόδεντρα, προκειμένου να κτίσουν εκεί παρανόμως τα οσπήτιά των. Είδεν επίσης  εκεί τα άλογα να βόσκουν και να ρυπαίνουν τα εκεί χωράφια, τα εσπαρμένα και κατάφυτα».Μετά από αυτά ο Καποδίστριας έδωσε εντολή στον Υψηλάντη να βρει σε ποιο σώμα ανήκαν αυτοί οι στρατιώτες και να πράξει τα δεόντα.

Με άλλο έγγραφό του  σχετικό με την προστασία του περιβάλλοντος αποφασίζει  να απαγορεύεται η ρίψη ακαθαρσιών στους δρόμους και στις πλατείες, η κυκλοφορία ζώων σ΄ αυτούς και ορίζει τον Θεόδωρο Βαλλιάνο πολεοδόμο και μηχανικό να επιβάλλει χρηματικές ποινές στους παραβάτες. Όλα αυτά έγιναν πράξη σε διάστημα δυόμιση μηνών στην περιοχή της Αίγινας.

Λίγους μήνες αργότερα, έχοντας ως  κύριο μέλημα του την υγεία των κατοίκων του Ναυπλίου με δική του πρωτοβουλία καθαρίζονται οι δρόμοι και οι υπόνομοι της πόλης. Στο ίδιο χρονικό διάστημα με διπλωματική παρέμβαση του εμποδίζει την καταστροφή των δένδρων του Πόρου που είχαν προξενήσει οι Γάλλοι ναύτες πολεμικού δικρότου, που ήταν αραγμένο στο λιμάνι.

Μια από τις σημαντικότερες ενέργειες του Καποδίστρια ήταν η ίδρυση υγειονομείων με σκοπό την προφύλαξη της υγείας των πολιτών και την προστασία του περιβάλλοντος. Το « Λυμεναρχυγειονομέιον» (= λιμεναρχείο και υγειονομείο)  Ναυπλίου ήταν επιφορτισμένο να αναλάβει την « υγιεινήν κατάστασιν των ακτών» αλλά και την απαγόρευση « της ρυπάνσεως της θαλάσσης». Ανάμεσα στις σχετικές αποφάσεις ήταν και  ο ελλιμενισμός των πλοίων μακριά από τις ακτές.

Τέλος, ανάμεσα στις αποφάσεις που έλαβε για την προστασία του περιβάλλοντος ήταν και η δενδροφύτευση σε όλη την χώρα μετά τις καταστροφές από τις πολεμικές συγκρούσεις των προηγούμενων ετών.

Σε μια εποχή που τα σοβαρά θέματα της προστασίας του περιβάλλοντος, η ρύπανση των θαλασσών, ο « καλλωπισμός» των πόλεων και η υγιεινή των κατοίκων αυτών είναι ακόμα ζητούμενα μπορούμε να αναλογιστούμε τη σημασία του πρωτοφανούς έργου για τα δεδομένα του νεοσύστατου τότε ελληνικού κράτους από τον ακούραστο πολιτικό που είχε την προνοητικότητα να  λάβει καίριες αποφάσεις για την επίλυση τους.

Συντάκτης: Νίκος Στούπης