Μουργιόνια: τα γλυπτά ανθρώπινα προσωπεία που κοσμούν τις οικίες της παλιάς πόλης

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 28.04.20

Περιδιαβαίνοντας το ιστορικό κέντρο της πόλης της Κέρκυρας οι επισκέπτες τα βλέμματα των επισκεπτών μαγνητίζονται εύκολα από τις διακοσμητικές πέτρινες, «τρομακτικές» κεφαλές σε πύλες εισόδων και παράθυρα αρχοντικών και δημόσιων κτιρίων. Ο λόγος για τα μουργιόνια ή μουριόνια. Είναι πέτρινα προσωπεία με αποτρόπαιες γκριμάτσες και αλλόκοτο βλέμμα. Άλλοτε το βλέμμα αυτό είναι ψηλά και άλλοτε είναι στραμμένο προς τον « ανεπιθύμητο» επισκέπτη. Τα μουργιόνια της Κέρκυρας αποτελούν αρχιτεκτονική κληρονομιά της Βενετίας. Άλλωστε, η επιρροή τους ήταν μεγάλη σε όλα τα εδάφη της Γαληνοτάτης. Σύμφωνα με την παράδοση, ο ρόλος αυτών των πέτρινων κεφαλών ήταν να αποτρέπουν τα κακά πνεύματα που προσπαθούν να εισέλθουν στην οικία.

Στην Ιταλία οι παρόμοιες αυτές πέτρινες κεφαλές χρησίμευαν και ως ένα είδος αποστράγγισης του νερού που συλλεγόταν στα κατώφλια των παραθύρων. Η παρουσία των αποτρεπτικών πέτρινων κεφαλών στην αρχιτεκτονική είναι κοινή πρακτική σε πολλούς πολιτισμούς και έχει τις ρίζες της στα αρχαία χρόνια. Στην παλιά πόλη της Κέρκυρας παρατηρείται μεγάλη ποικιλία αυτών των διακοσμητικών πέτρινων κεφαλών. Μια τέτοια ποικιλία συναντάμε στο παλαιό Δημαρχείο San Giacomo. 

Και οι τέσσερεις πλευρές του κτιρίου κοσμούνται απ’ αυτές τις κεφαλές. Πάνω από την κεντρική πύλη της εισόδου ξεχωρίζει ένα νεαρό πέτρινο προσωπείο με περικεφαλαία σε σχήμα κεφαλιού λιονταριού. Στην οδό Μουστοξύδη σε μια διάταξη στοών είναι ενδιαφέρουσα μια εναλλαγή ανθρώπινων κεφαλών και λιονταριών. Τα κεφάλια των λιονταριών είναι αρκετά μικρότερα σχέση μ’ αυτά των ανθρώπινων μορφών. Στην ίδια διάταξη συναντάμε μια γυναικεία μορφή, μια ανδρική όπου τα χαρακτηριστικά της « θυμίζουν» μορφή αλόγου αλλά και μια μορφή γενειοφόρου άνδρα με μυτερά αυτιά ξωτικών των μύθων. Ιδιαίτερα είναι και τα μουργιόνια της οικίας Γεωργίου Σαμαρτζή στην οδό Νικηφόρου Θεοτόκη, τα οποία διαφέρουν αρκετά από τα υπόλοιπα. Ακόμα, θα δούμε μερικά απ’ αυτά στην περιοχή του Καμπιέλου, στο αρχοντικό Κομπίτσι και στο καντούνι του Μπίζι. Επίσης, ο πιο παρατηρητικός επισκέπτης θα τα « ανακαλύψει» και σε παράθυρα οικιών στη Γαρίτσα καθώς και στο κτίριο της Βίλλας Ρόσσα.

Πηγή: trattatodellapittura.blogspot.com

Συντάκτης: Νίκος Στούπης