Η ναυπηγική τέχνη στη Λευκίμμη και η συμβολή της στο Κερκυραϊκό εμπόριο

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 24.01.25

Η ενασχόληση με τη θάλασσα στη Λευκίμμη ξεκίνησε από πολύ νωρίς και οι λόγοι ήταν οι εξής: η κοντινή ακτογραμμή και το πλωτό του Ποταμιού. Φυσικό επακόλουθο ήταν η ενασχόληση με τη ναυπηγική. 

Οι πρώτες αναφορές ναυπηγικής στη Λευκίμμη αλλά και γενικά στη Κέρκυρα φτάνουν στις αρχές του 15ου αιώνα. Τα χρόνια εκείνα εγκαταστάθηκαν μόνιμα στη Λευκίμμη δεκάδες Παργινοί τεχνίτες καραβομαραγκοί που είχαν διακριθεί στη ναυτική τέχνη. 

Στο κατώφλι του 20ου εμφανίστηκαν και οι πρώτοι καραβομαραγκοί που ζούσαν στη Λευκίμμη. Στην αρχή η κούραση των πρώτων ιδιοκτητών με το να κωπηλατούν για ώρες, το εμπόριο και η απόλαυση του ταξιδιού ήταν οι λόγοι που οι ντόπιοι ιδιοκτήτες ζήτησαν από τους τεχνίτες τη δημιουργία μεγαλύτερων σκαφών. Έτσι, οι « τράτες» μετατράπηκαν σε μικρά εμπορικά. 

Η πρώτη φορά αναφορά ιδιοκτησίας σκάφους στην Λευκίμμη που έχουμε είναι πριν το 1900. Επρόκειτο για δικάταρτο σκάφος που λόγω του μεγάλου μεγέθους υπήρχε δυσκολία να μπει στην είσοδο του ποταμιού της Λευκίμμης.

Το 1908 άρχισε η ναυπήγηση του μεγαλύτερου σκάφους του Ποταμιού διαχρονικά. Το όνομα του ήταν « Άγιος Σπυρίδων» και ιδιοκτήτης του ήταν ο Αναστάσιος Πανδής. Η ναυπήγηση έγινε στον Κάβο από Γαλαξιδιώτες και Κρανιδιώτες καραβομαραγκούς ενώ ολοκληρώθηκε το 1912. Τα δρομολόγια του που έκανε ήταν μακρινά και έφτανε μέχρι Πειραιά, Θεσσαλονίκη και Ιταλία.

Σύντομα όλη η περιοχή της Λευκίμμης εξυπηρετείτο εμπορικά και συγκοινωνιακά με  τα σκάφη αυτά. Σύμφωνα με τον Δημήτρη Κάντα, « στα χρόνια του μεσοπολέμου είχε δημιουργηθεί ένας ισχυρός εμπορικός δίαυλος Λευκίμμης με τις απέναντι ακτές όπως επίσης και με το νησί των Παξών. Οι συνήθεις προορισμοί ήταν το λιμάνι της Κέρκυρας στη Σπηλιά, το λιμάνι της Ηγουμενίτσας, του Μούρτου ( Σύβοτα), της Πλαταριάς, της Λάκκας και Γάιου Παξών.»

Τα μεγάλα εμπορικά σκάφη  έκαναν ταξίδια σε Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Μεσολόγγι, Γαλαξίδι, Πάτρα και Ιταλία και μετέφεραν βούρλα, κρασί, λάδι και κάρβουνο και επέστρεφαν με καλαμπόκι, σιτάρι και ρύζι. Επιπλέον, σημαντική ήταν η χρήση τους  για τη μεταφορά οικοδομικών υλικών (πέτρα και χαλίκι). Ακόμα, αρκετά απ’ αυτά  είχαν αναλάβει την φορτοεκφόρτωση λιπασμάτων και καυσίμων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι την ίδια χρονική περίοδο ιδρύθηκε  σύνδεσμος φορτοεκφορτωτών λιμένος Λευκίμμης με την ονομασία « Ο ΑΓΙΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ». Επίσης, στη γύρω περιοχή υπήρχε τελωνείο που ήλεγχε τα εμπορικά και επιβατικά δρομολόγια των σκαφών αυτών. 

Μέχρι και τη δεκαετία του 1970 η συγκοινωνία με την Κέρκυρα και την Ηγουμενίτσα γινόταν σε καθημερινή βάση με τα Λευκιμμιώτικα καΐκια σε τακτικά δρομολόγια. Ωστόσο, τα πράγματα άλλαξαν την ίδια δεκαετία. Ο ερχομός του τουρισμού στον Κάβο, η ανάπτυξη της συγκοινωνίας με λεωφορεία, η ανάπτυξη της θαλάσσιας συγκοινωνίας με φέρρυ μποτ είχαν ως αποτέλεσμα να περιοριστεί αρκετά η λειτουργία του λιμανιού του Ποταμιού της Λευκίμμης. Επιπλέον, οι νεότεροι σε ηλικία Λευκιμμιώτες επένδυσαν στη ναυπήγηση μεγάλων σκαφών για να ανταποκριθούν στις ανάγκες της τουριστικής ανάπτυξης στην περιοχή.

Πηγές: Καΐκια Λευκιμμιώτικα – Ποτάμι Λευκίμμης, Δημήτρης Κάντας, Λαογραφική Εταιρεία Λευκίμμης, Κέρκυρα, 2018. 

Συντάκτης: Νίκος Στούπης