Η Κεραμική Τέχνη στην Κέρκυρα

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 23.11.18

Η κεραμική τέχνη στην Κέρκυρα είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας και του πολιτισμού της. Από πολύ νωρίς ξεχώρισε η ικανότητα των Κερκυραίων σε μια από τις παλαιότερες μορφές τέχνης στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο.

Από την έκτη  χιλιετηρίδα π.Χ. άρχισε η ενασχόληση των αρχαίων προγόνων του νησιού  με την τέχνη του Κέραμου καθώς σύμφωνα με τις ανασκαφές θραύσματα αγγείου ανακαλύφθηκαν στα βορειοδυτικά του νησιού.

Η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως την ύπαρξη ενός κεραμικού εργαστηρίου στην περιοχή Φιγαρέτο του Κανονιού (εργατοτεχνική συνοικία της αρχαίας πόλης). Είναι εντυπωσιακό ότι όσον αφορά την κατασκευή των καμινιών παρατηρήθηκαν πολλές ομοιότητες με τα αντίστοιχα των Κερκυραίων αγγειοπλαστών και καμινιέρηδων στα νεώτερα χρόνια. Το εργαστήρι αυτό λειτουργούσε μέχρι και τα ρωμαϊκά χρόνια. 

Περισσότερα στοιχεία για την εξέλιξη της κεραμικής στο νησί αντλούμε  από την περίοδο της Ενετοκρατίας και έπειτα.  Κατά την περίοδο της περιτείχισης της πόλης ( 1550-1625) υπήρξε έντονη οικοδομική δραστηριότητα. Έτσι, δημιουργήθηκε η ανάγκη για μεγάλες ποσότητες οικοδομικών υλικών, όπως τούβλα και κεραμίδια. Μάλιστα, οι Ενετοί είχαν παραχωρήσει την άδεια λειτουργίας καμινιού σε κάποιον με το όνομα Μάντουκας. Το καμίνι που κατασκεύαζε κεραμίδια και τούβλα βρισκόταν στο σημερινό  Μαντούκι.

Από παλιά υπήρχαν αρκετά κοιτάσματα αργίλου σε όλο το νησί.  Για τους Κερκυραίους η άργιλος είναι γνωστή περισσότερο με τη λέξη καγιάς. Τα κοιτάσματα καγιά (αργίλου) βρίσκονταν σε περιοχές όπως η Γαρίτσα, οι Κουλίνες, τα Τρία Γεφύρια, ο Ποταμός και οι Αλυκές Ποταμού. Επιπλέον, υπήρχαν κοιτάσματα άργιλου στην Βόρεια αλλά και στη Νότια Κέρκυρα (Ρόδα, Καρουσάδες, Αυλιώτες, Αργυράδες, Χλωμός, Περιβόλι κ.α.). Επίσης, σε όλο το νησί υπήρχαν δεκάδες ασβεστοκάμινα που σώζονται ακόμα και σήμερα.

Στις αρχές του 20ου αιώνα οι ξεριζωμένοι Έλληνες της Μικράς Ασίας στην προσπάθεια τους να βρουν μια νέα πατρίδα εγκαταστάθηκαν στην Κέρκυρα. Με τις γνώσεις τους  έφεραν νέα πνοή στην κερκυραϊκή κεραμική τέχνη.  Γνωστά καμίνια από πρόσφυγες την εποχή εκείνη  ήταν αυτά  του Αποστολίδη και του Ιωακειμίδη.

Άλλα καμίνια που υπήρχαν στο νησί μας και ίσως να αποτελούν ανάμνηση για τους παλαιότερους είναι του Βάρθη (Καμπανιόλου), του Γεωργοτά (Τσούλη), του Μουρμούρη, του Ντάικου και  του Χειμαριού. 

Με την πάροδο του χρόνου οι ξενόφερτες συνήθειες και τα νέα υλικά ανέκοψαν την εξέλιξη της αγγειοπλαστικής τέχνης. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα οι καμινιέριδες να στραφούν αποκλειστικά σχεδόν στην παραγωγή οικοδομικών υλικών, τούβλων, κεραμιδιών και ασβέστη.

Μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου  η Κέρκυρα ανοικοδομήθηκε χάρη στα καμίνια και τα ασβεστοκάμινα της. Έτσι, χτίστηκαν εκατοντάδες σπίτια στην πόλη και στα χωριά. Πολλά απ’ αυτά τα κτίρια εξαιρετικής αρχιτεκτονικής τέχνης κοσμούν ακόμη και σήμερα την πόλη της Κέρκυρας.

Λόγω του ανταγωνισμού και των σκληρών κανόνων του εμπορίου η μακραίωνη αυτή βιοτεχνική δραστηριότητα έφτασε  στο τέλος της στις αρχές της δεκαετίας του ‘ 80.

Συντάκτης: Νίκος Στούπης

Πηγή: Κερκυραϊκά καμίνια Πόλη και περιαστικός ιστός - Περιβαλλοντική ομάδα 1ου ΕΠΑΛ Κέρκυρας 2008 Επιμέλεια εργασίας: Θεοφάνης Ι. Κυπριώτης