Γκιόστρες: έθιμο Καρναβαλιού στο πνεύμα των ιπποτών από την Ενετοκρατία

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 26.02.20

Η περίοδος της Ενετοκρατίας στα Επτάνησα κράτησε από τα μέσα του 14ου αιώνα έως τα τέλη του 18ου αιώνα. Επόμενο ήταν οι εορταστικές εκδηλώσεις των Αποκριών της πόλης της Κέρκυρας να επηρεαστούν σε μεγάλο βαθμό από τους Βενετούς. 

Τα έθιμα που έφεραν οι Βενετοί που ζούσαν στην πόλη είχαν τις ρίζες τους στα Ρωμαϊκά Σατουρνάλια. Τα Σατουρνάλια ήταν μια σημαντική γιορτή για τους Ρωμαίους, ταυτισμένη με τα ελληνικά «Κρόνια». Κατά τη διάρκεια της γιορτής οι ρόλοι αντιστρέφονταν ανάμεσα σε δούλους και αφέντες και φυσικά ακολουθούσε  οινοποσία χωρίς όριο και ασταμάτητο γλέντι.

Ένα από τα έθιμα του Καρναβαλιού που έφεραν οι Βενετοί τον 16ο αιώνα ήταν οι «Γκιόστρες» (giostre), το «Ιππηλάσιον» σύμφωνα με την μετάφραση από τον ιταλικό τίτλο, δηλαδή ιππικοί αγώνες. Οι  giostre των Βενετών ήταν επηρεασμένες από το ιπποτικό πνεύμα στα χρόνια της Αναγέννησης. 

Σύμφωνα με μια εκδοχή, η προέλευση αυτών των ιππικών αγώνων έχει ρωμαϊκές ρίζες ενώ οι πρώτοι Λατίνοι κατακτητές έφεραν τη συνήθεια αυτή στην Κέρκυρα. Επιπλέον, υπάρχουν αναφορές για παρόμοιες περιπτώσεις σε άλλα μέρη της Ελλάδας που βρίσκονταν υπό την κυριαρχία των Δυτικών, όπως οι ιπποτικοί αγώνες του πριγκιπάτου της Αχαΐας την περίοδο των Βιλλεαρδουίνων. 

Στην Κέρκυρα την περίοδο του Καρναβαλιού διοργανώνονταν δυο giostre. Η μια απ’ αυτές τελούταν από τη φρουρά των στρατιωτών στο Παλαιό Φρούριο. 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η δεύτερη γκιόστρα όπου έπαιρνε μέρος  η νεολαία των ευγενών που μετείχε στο Συμβούλιο της πόλης. Από τα μέσα του 18ου αιώνα δυο τύποι giostra διεξάγονταν στην Strada Larga, τη σημερινή οδό Μουστοξύδου (Πλατύ Καντούνι). Στην giostra all’ annello, έπρεπε τρέχοντας οι έφιπποι νεαροί ευγενείς να περάσουν με τη λόγχη ένα δαχτυλίδι. Στην giostra alla quintana ή saracino, έπρεπε να καταφέρουν όσο το δυνατόν περισσότερα χτυπήματα σε ανδρείκελο (μαριονέτα). 

Από το Συμβούλιο των Ευγενών εκλεγόταν ο συντονιστής των αγώνων αυτών, ο Maestro di campo, Άρχοντας του Πεδίου. Επίσης, ειδικοί κριτές ήταν τοποθετημένοι σε διακοσμημένο ξύλινο βάθρο στο τέλος της διαδρομής.  Αφού έκριναν τον νικητή, απένειμαν το έπαθλο που ήταν ένα ύφασμα χρυσοποίκιλτο, κοσμημένο με τη φιγούρα του Αγίου Μάρκου, το έμβλημα της πόλης και τα οικόσημα των διαγωνιζομένων. Τέλος, ο νικητής προσέφερε επίσημο δείπνο στο σπίτι του. 

Οι giostre συνεχίστηκαν με το ίδιο βενετσάνικο εθιμοτυπικό και στην περίοδο της Αγγλοκρατίας. 

Πηγές: ert.gr, corfu.gr 

Συντάκτης: Νίκος Στούπης