Αγλαΐα Παπά: η πρωτοπόρος ζωγράφος και η προσφορά της στην ζωγραφική

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 17.02.20

Από τις 12 Φεβρουαρίου του 2020 έως και τις 12 Μαρτίου στην Αίθουσα Τέχνης της Πινακοθήκης του Δήμου πραγματοποιείται η έκθεση « Η ζωγράφος Αγλαΐα Παπά – Κερκυραία και Ευρωπαία». Η έκθεση περιλαμβάνει 19 έργα της ζωγράφου που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη στην τέχνη της ζωγραφικής στην χώρα μας. 

Η Αγλαΐα Παπά γεννήθηκε στην Κέρκυρα το 1904. Η καταγωγή της ήταν από το χωριό Γιαννιτσάτες της περιοχής Ριζών ή Θεολόγου της Βορείου Ηπείρου. Ο πατέρας της, Γεώργιος Παπάς ήταν δάσκαλος και αδερφή της ήταν η πεζογράφος και παιδαγωγός, Κατίνα Παπά. 

Η αγάπη και των δύο για την Κέρκυρα είναι έκδηλη από ένα γράμμα της πεζογράφου το 1948 όπου μεταξύ άλλων γράφει χαρακτηριστικά: « Για την Κέρκυρα δεν έχουμε αγάπη, για την Κέρκυρα έχουμε λατρεία..» ενώ παρακάτω γράφει: « Αν είμαστε Βορειοηπειρώτισσες, είμαστε άλλο τόσο και Κερκυραίες…». 

Τα πρώτα μαθήματα ζωγραφικής τα έλαβε από τον ζωγράφο Κωνσταντίνο Παρθένη στο σπίτι του στη Σωτηριώτισσα χάρη στη μεσολάβηση του αδερφού της, Βασίλη. Στη συνέχεια, μεταβαίνει στην Τεργέστη όπου παρακολουθεί μαθήματα προσωπογραφίας στο πλευρό του Argio Orell. Όταν επέστρεψε στην Κέρκυρα, παρακολούθησε μαθήματα ζωγραφικής από τον Κερκυραίο ζωγράφο, Μάρκο Ζαβιτσιάνο.

Αργότερα, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές στη Σχολή Καλών Τεχνών. Εκεί είχε για δασκάλους τον Νικόλαο Λύτρα, τον Θωμά Θωμόπουλο και τον Κωνσταντίνο Παρθένη. Γι’ αυτόν γράφει χαρακτηριστικά τα εξής: « Η διδασκαλία του ήταν αποκαλυπτική». 

Για δέκα χρόνια διδάσκει ζωγραφική στην επαγγελματική σχολή του Αμαλείου Ορφανοτροφείου εκεί όπου πριν δίδασκε ο πρώτος της δάσκαλος. Συμμετέχει σε πολλές ομαδικές εκθέσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό ενώ η πρώτη ατομική της έκθεση πραγματοποιείται το 1936. Την επόμενη χρονιά βραβεύεται στη Διεθνή Έκθεση Παρισιού με το αργυρό μετάλλιο. Επίσης, παρακολουθεί μαθήματα χαρακτικής από τον Μπενβενούτο Ντισέρτορι  στην Ακαδημία Μπρέρα του Μιλάνου. Το επόμενο διάστημα ταξιδεύει συχνά στη Βιέννη, το Μόναχο και το Παρίσι για καλλιτεχνική ενημέρωση και μελέτη.

Πνεύμα ανήσυχο καθώς ήταν  η Αγλαΐα Παπά υπήρξε μέλος των ομάδων « Τέχνη» και « Στάθμη», του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας και του « Καλλιτεχνικού Σωματείου Ελληνίδων». 

Ο Τύπος και οι σύγχρονή  της κριτική αντιμετώπισε την καλλιτεχνική της δραστηριότητα  ευνοϊκά ενώ πολλές από τις προσωπογραφίες της , όπως εκείνη του αδερφού της Βασίλη Παπά, διακρίθηκαν όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό. 

Στα έργα της Αγλαΐας Παπά κυριαρχούν οι αυτοπροσωπογραφίες, οι προσωπογραφίες, τα γυμνά, τα τοπία και οι ανθογραφίες. 

Στα πρώτα χρόνια της καλλιτεχνικής της παραγωγής ήταν σαφείς οι επιρροές της από τον Παρθένη. Απ’ αυτόν υιοθετεί το στέρεο γεωμετρικών αναφορών κανόνα. Ακόμα, παρατηρούνται ομοιότητες στην απεικόνιση των ελαιώνων. Ωστόσο, διατήρησε τον προσωπικό της χαρακτήρα και τόλμησε τη χρήση τεχνικών όπως οι πολλοί διαφορετικοί άξονες στον πίνακα, η διαγώνια γραμμή, η έντονη σκιά. Από το 1966 και μετά, επιλέγει αφηρημένες συνθέσεις ενώ χάνονται οι λιτές γραμμές. 

Πραγματοποίησε  πολλές ατομικές εκθέσεις και το 1980 η Εθνική Πινακοθήκη οργάνωσε προς τιμήν της αναδρομική έκθεση των έργων της. 

Τον Ιούνιο του 1984 η Αγλαΐα  Παπά άφησε την τελευταία της πνοή σε κλινική του Πειραιά. 

Πηγές: Η ζωγράφος Αγλαΐα Παπά – Κερκυραία και Ευρωπαία, Μαρίνα Παπασωτηρίου ( επιμελήτρια Εθνικής Πινακοθήκης- Παράρτημα Κέρκυρας)

corfuartgallery.com

Συντάκτης: Νίκος Στούπης