Πώς προκαλείται η σιδηροπενική αναιμία;

Σιδηροπενική αναιμία και διατροφή

Πώς προκαλείται η σιδηροπενία/ σιδηροπενική αναιμία;

Ως σιδηροπενία (ανεπάρκεια σιδήρου) ορίζεται η ελάττωση του συνολικού σιδήρου του σώματος. Σιδηροπενική αναιμία αναπτύσσεται όταν η έλλειψη σιδήρου είναι τόσο μεγάλη που η ποσότητά του να μην επαρκεί για την αιμοποίηση (σύνθεση αιμοσφαιρίνης, ερυθρών και λευκών αιμοσφαιρίων, αιμοπεταλίων κλπ).

Οι συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη σιδήρου για τις ενήλικες γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας είναι περίπου 20 mg/ ημέρα, ενώ για τους ενήλικες άνδρες είναι περίπου 10 mg/ ημέρα. Οι αυξημένες απαιτήσεις των γυναικών οφείλονται στις απώλειες σιδήρου κατά την έμμηνο ρύση. Μετά την εμμηνόπαυση οι ανάγκες τους γίνονται σχεδόν ίδιες με αυτές των ανδρών.

Τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε σίδηρο (καλές πηγές σιδήρου) είναι τα θαλασσινά, το συκώτι, το μοσχαρίσιο κρέας, τα όσπρια, τα σύκα και όλα τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά. Η συνολική ποσότητα σιδήρου, ωστόσο, δεν είναι και ο μοναδικός παράγοντας που προσδιορίζει τις καλές πηγές του ιχνοστοιχείου αυτού. Σε γενικές γραμμές ο σίδηρος χαρακτηρίζεται από χαμηλή βιοδιαθεσιμότητα, χαμηλό δηλαδή ποσοστό απορρόφησης από το έντερο, έτσι ο σίδηρος που περιέχεται στις τροφές διακρίνεται σε αιμικό και μη αιμικό. Ο αιμικός σίδηρος, που περιέχεται στις τροφές ζωικής προέλευσης (θαλασσινά, συκώτι, μοσχαρίσιο κρέας) απορροφάται σε ποσοστό 20 – 50%, ενώ ο μη αιμικός, που βρίσκεται κυρίως στα φυτικά τρόφιμα (όσπρια, σύκα, πράσινα φυλλώδη λαχανικά) δεσμευμένος με άλλες ουσίες, οι οποίες παρεμποδίζουν σημαντικά τη βιοδιαθεσιμότητα του, απορροφάται σε ποσοστό μόλις 1 – 5%.  

Χρήσιμες συμβουλές για τη βελτιστοποίηση της απορρόφησης του διαιτητικού σιδήρου

• Χρησιμοποιήστε σκεύη μαγειρικής που περιέχουν σίδηρο, ειδικά όταν μαγειρεύετε τρόφιμα με όξινο pH όπως είναι το ρύζι, τα μακαρόνια, τα φασόλια, οι φακές, το ελαιόλαδο. Κατά τη διαδικασία του μαγειρέματος τα τρόφιμα μπορούν να εμπλουτιστούν στο μέταλλο αυτό.

• Καταναλώστε μοσχαρίσιο κρέας (όσο πιο άπαχο γίνεται) και συκώτι (από ελεγμένα σημεία πώλησης) 1-2 φορές την εβδομάδα.

Για ακόμη καλύτερα αποτελέσματα συνοδεύστε τα γεύματα σας με τρόφιμα που αποτελούν πηγές βιταμίνης C. Για παράδειγμα, μπορείτε να στύψετε λίγο λεμόνι στα ψητά σας, ή ακόμη και να συνοδεύσετε τα γεύματά σας με 1 ποτήρι φυσικό χυμό πορτοκάλι. Αποφύγετε να καταναλώσετε τυρί, γιαούρτι ή γάλα παράλληλα ή 2 ώρες μετά τα γεύματά σας, καθώς το ασβέστιο που περιέχουν μειώνει την απορρόφηση ακόμη και του σιδήρου που προέρχεται από τις ζωικές τροφές. Οι ίδιες συμβουλές ισχύουν και για τις φυτικές πηγές που περιέχουν σίδηρο και μάλιστα σε μεγαλύτερο βαθμό. Εάν οι τροφές αυτές δεν συνοδεύονται με τρόφιμα – πηγές βιταμίνης C, ο σίδηρος που περιέχουν δεν θα απορροφηθεί.

• Από τα όσπρια οι φακές είναι αυτές που περιέχουν τη μεγαλύτερη ποσότητα σιδήρου. Καταναλώστε τες οπωσδήποτε 1-2 φορές την εβδομάδα. Μην ξεχνάτε πως ο σίδηρος που περιέχεται στις φακές (και όλα τα άλλα φυτικά τρόφιμα) χρειάζεται βιταμίνη C για να απορροφηθεί. Γι’ αυτό καταναλώστε οπωσδήποτε 1 ποτήρι φυσικό χυμό πορτοκάλι παράλληλα με το γεύμα σας. Και σε αυτήν την περίπτωση αποφύγετε την κατανάλωση τυριού, γιαουρτιού ή γάλακτος παράλληλα ή 2 ώρες μετά τα γεύμα σας, διότι ο σίδηρος δεν θα απορροφηθεί.

• Προσθέστε στις πράσινες σαλάτες χυμό λεμονιού. Η βιταμίνη C που περιέχει θα βοηθήσει σημαντικά στην απορρόφηση του σιδήρου που περιέχεται σε αυτές. Ειδικά για το σπανάκι: Προτιμήστε να το καταναλώνετε αποκλειστικά μαγειρεμένο, μιας και ο σίδηρος γίνεται έτσι πιο εύκολα διαθέσιμος στον οργανισμό.

• Καταναλώστε τσάι και καφέ ενδιάμεσα στα γεύματα και όχι μαζί με αυτά, μιας και περιέχουν ουσίες που παρεμποδίζουν την απορρόφηση του σιδήρου. Καλό είναι να μεσολαβούν 2 ώρες πριν ή μετά το γεύμα προτού καταναλώσετε καφέ ή τσάι.

ΚΩΣΤΕΛΕΤΟΥ ΕΜΙΛΥ    

Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

                           ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΜΕΘΟΔΙΟΥ 3      

ΚΕΡΚΥΡΑ 49100

                         Τ. 26610 30678  Κ. 6947441664

                          Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.     

www.kosteletou.gr