«Πορτα Ριάλα; Τι ναι τούτο;»

Ημ / νία: 06.10.15

Γράφει η συγγραφέας Λιάνα Βραχλιώτη

Πόρτα Ριάλα; Τι 'ναι τούτο;

Χθες, διάβασα το δυνατό κείμενο της Τατιάνας  Σπίγγου για την Πόρτα Ριάλα  και σήμερα , πήρα τους δρόμους,  να βρω τα μαγαζιά, όπου υπάρχει το κείμενο διαμαρτυρίας,  για να υπογράψω.

Τα σκαπτικά μηχανήματα δουλεύουν, εργάτες με φτυάρια και σκουπάκια φέρνουν στο φως κι άλλα κομμάτια της βάσης της πόρτας και του τείχους.

Δεν θυμάμαι σε ποια μαγαζιά διάβασα πως έχουν το κείμενο, οπότε μπαίνω σε κάνα δυο και ρωτώ.

«Παρακαλώ, μήπως έχετε υπ όψιν σας, πού μπορώ να βρω το κείμενο με τις υπογραφές, για την υπόθεση της Πόρτα ριάλας ;»

Στο τρίτο  όμορφο μαγαζί, που ζει όπως και τα άλλα, κυρίως από τους επισκέπτες της πόλης, η συμπαθής κυρία, ιδιοκτήτρια ή υπάλληλος – αδιάφορο-, με κοιτάζει όλο απορία όταν της απευθύνω την ερώτηση.

«Πορτα ριάλα; Τι ναι τούτο;»

«Δεν είστε από εδώ;»

Ρωτάω και η κοπέλα με διαβεβαιώνει πως ναι, φυσικά και είναι Κερκυραία.

Της εξηγώ λοιπόν τι είναι τούτο και φεύγω, με όλες τις απορίες μου λυμένες.

Για το επίπεδο του Κερκυραίου που ζει από την πόλη. Που με το μαγαζάκι του,  υποτίθεται πως πουλάει στους ξένους ιστορία, πολιτισμό, παράδοση.

Όλα είναι θέμα παιδείας. Κι όσο αυτή λείπει, τόσο θα παιδεύεται και θα κακοποιείται, η πόλη, το νησί, ο τόπος και η χώρα.

Και για να μην παρεξηγηθώ, όταν λέω παιδεία, δεν εννοώ πτυχία και μεταπτυχιακά.

Δόξα το θεό, τέτοια κατείχαν όλοι όσοι έβαλαν το χεράκι τους κατά καιρούς στην διαμόρφωση της σημερινής κατάστασης.

Ο Δήμαρχος για παράδειγμα, που αποφάσισε να γκρεμίσει την Πόρτα Ριάλα, το 1879, ο Μιχάλης Θεοτόκης, πτυχιούχος νομικός  ήταν. Και σίγουρα στο Δημοτικό Συμβούλιο της εποχής, που πήρε την απόφαση πολλά ακόμα πτυχία θα υπήρχαν.

Να η απόφαση:

«ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΠΥΛΗΣ (της 13ης Οκτωβρίου 1879)

«Ο κ. Δήμαρχος Εκθέτων δια μακρών τους λόγους, ων ένεκεν θεωρεί αναγκαίαν την κατεδάφισιν της εις τα πρόθυρα της πόλεως προς το μέρος της εξοχής κειμένης Βασιλικής πύλης, ης η τήρησις μέγιστον και ανυπέρβλητον παρεμβάλλει πρόσκομμα εις την προέκτασιν της πόλεως, θεωρουμένου του εκτός αυτής μέρους ως μη αποτελούντος εν σύνολον μετά των ετέρων της πόλεως μερών, προτείνει να υποβάλει το Συμβούλιον προς το αρμόδιον Υπουργείον ευχήν, επί τω τέλει να διαταχθή η κατεδάφισις αυτής. Το Συμβούλιον ομόφωνον, συμμορφούμενον πληρέστατα προς την γνώμην ταύτην του κ. Δημάρχου, εξέδοτο το υπ' αριθμόν 98 ψήφισμα αυτού.

Θετικό προς την κατεδάφιση δημοσίευμα της εφημερίδας Ακρόπολις, αρ. φυλ. 3921, 31.12.1892: 1

Μὰ εἶνε δυνατὸν να γίνεται ἀκόμη λόγος ἐν Κερκύρᾳ ὑπὸ μερικῶν σχολαστικῶν ὅτι δεν πρέπει να κατεδαφισθὴ ἡ ἀσχημίζουσα τὴν εἴσοδον τῆς Κερκύρας Βασιλικὴ Πύλη, ἡ τόσον ὀλίγον βασιλικὴ καὶ τόσον πολὺ χαμαλική; Μία βρωμοπόρτα ἐνετική... μνημεῖον! Ἡ «Φωνὴ» τῆς Κερκύρας τὰ λέγει ὡραῖα. Οἱ Βιενναίοι ἐκρήμνισαν τὰ τείχη των, ἀναμνηστικαὶ καὶ ἐκεῖναι δόξαι, ἀλλὰ πρὸ τῶν ἀναμνηστικῶν ἔπρεπε να ἀνοιχθῇ ἡ Βιέννη! Οὕτω καὶ ἡ Κέρκυρα θέλει ἀέρα καὶ ὁρίζοντα ἀναπεπταμένον. Ἡ Κέρκυρα δεν ἐννοηθῇ εἰσέτι να δύναται ν' ἀποβῂ εἰς τῶν πολλῶν παραγόντων, οὐχὶ ὁ ἐλάσσων, ἕλξεως χρυσοῦ εἰς τὸν τόπον. Χαίρομεν ὅτι καὶ ὁ δήμαρχος καὶ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον ἤρχισαν να σκέπτωνται περὶ ἐξωραϊσμού. Δραστηριώτερον ὅμως, ὅσον τὸ δυνατόν, καλλιτεχνικώτερον καὶ συστηματικώτερον. Ἐὰν ἤξευραν να παραστήσουν εἰς κεφαλαιούχους τι θὰ πῇ Κέρκυρα, βεβαίως θὰ προσείλκυον ἐταιρίας μὲ ἑκατομμύρια. Χρειάζεται πολυμερὴς καὶ πολυσχιδὴς ἐθνικὴ ἐργασία. Χρειάζεται νοῦς καὶ θέλησις.»

Πτυχιούχοι , αποφάσισαν να γκρεμίσουν το Δημοτικό θέατρο,  πτυχία έχουν οι μηχανικοί  που έφτιαξαν την νέα μας πόλη και διαμόρφωσαν την σύγχρονη ύπαιθρο, πτυχία και όσοι έφτιαξαν τους νόμους που τους επέτρεψαν να το κάνουν.

Πτυχίο , προφανώς, είχε και ο μελετητής του έργου.

Αλήθεια, αναρωτιέμαι, είχε προβλέψει τι θα βρει στο διάβα του;

Γιατί, αν το προέβλεψε και η πρόταση είναι να τα βρούμε για να τα ξανατσιμεντάρουμε,  κάτι δεν έκανε καλά.

Αν δεν το προέβλεψε και  εξανέστη κι αυτός, σαν την συμπαθή συμπατριώτισσα, τότε ακόμα  χειρότερα.

Παράλληλα με αυτούς όλους, επιστήμονες, πολιτικούς, δημάρχους και λοιπούς άρχοντες αυτού του τόπου, τους πολλούς , που διαμόρφωναν την κοινή γνώμη και «ανέπτυξαν» την πόλη και το νησί,  υπήρχαν πάντα και οι άλλοι.

Οι λίγοι, οι ρομαντικοί, οι «αντιαναπτυξιακοί» κάθε εποχής.

Αυτοί, που υπερασπίστηκαν τα παλάτια, τα θέατρα, τις πόρτες, χωρίς να είναι ούτε βασιλικοί, ούτε αριστοκράτες αστοί που θέλουν να κλείνονται εντός, αφήνοντας έξω τους χωριάτες.

Απλώς σε αυτά, έβλεπαν την τέχνη, την ιστορία και τη συνέχεια αυτού του τόπου.

Στην περίπτωση του  της Πόρτας Ριάλας, ο Κωνσταντίνος Θεοτόκης, ο Λορέντζο Μαβίλης, ο Ιάκωβος Πολυλάς, που σκαρφάλωσαν πάνω της, λίγο πριν την γκρεμίσουν.

Και σήμερα, η ιστορία επαναλαμβάνεται.

Δυο στρατόπεδα και ο καθένας ας αποφασίσει σε ποιο τοποθετεί τον εαυτό του.

Το ένα, ξανά μανά, μιλάει για χρήματα που θα χαθούν, έργο που κινδυνεύει να μείνει ημιτελές και υπόσχεται στο μέλλον να ασχοληθεί με το θέμα.

Και το άλλο, που δεν θέλει τον εαυτό του συνεργό σε ένα ακόμα έγκλημα σε βάρος της πόλης. Που θέλει εδώ και τώρα το θέμα να λυθεί, γιατί δεν έχει καμιά εμπιστοσύνη στα περί μέλλοντος. Που στο κάτω- κάτω, πιστεύουν πως κάποιος έχει την ευθύνη που η μελέτη δεν προέβλεψε  και απαιτούν να τη διορθώσει.

Χαίρομαι να βλέπω στο δεύτερο, νέους ανθρώπους να παίρνουν την υπόθεση στα χέρια τους. Τους ακολουθώ .

Λιάνα Βραχλιώτη

Συγγραφέας