Μαντούκι: πηγή λογοτεχνικής έμπνευσης

Ημ / νία: 23.11.17

Μαντούκι: πηγή λογοτεχνικής έμπνευσης

Το προάστιο του Μαντουκιού αποτέλεσε στο παρελθόν έμπνευση για τους λογοτέχνες μας. Εκεί διαδραματίζεται η υπόθεση του εκτεταμένου αφήγηματος  « Η Τιμή και το Χρήμα» του Κερκυραίου Κωνσταντίνου Θεοτόκη. Ένα έργο που έγινε  ιδιαίτερα γνωστό στο ευρύ κοινό μέσω της ομώνυμης τηλεοπτικής σειράς στην κρατική τηλεόραση το 1980.

Το σπίτι που ζουν ο Σπύρος, η Σιόρα Επιστήμη και η Ρήνη και η « κομματική» ταβέρνα που συχνάζουν οι ήρωες του αφηγήματος είναι στο Μαντούκι. Ο μεγάλος λογοτέχνης επέλεξε αυτό το κερκυραϊκό προάστιο για πολλούς λόγους. Η υπόθεση διαδραματίζεται επί πρωθυπουργίας Γεωργίου Θεοτόκη και την εποχή όπου το Μαντούκι ζει μια βιομηχανική έκρηξη. Οι κάτοικοι του εγκαταλείπουν τις προηγούμενες δραστηριότητες τους και κυρίως το ψάρεμα και γίνονται βιομηχανικοί εργάτες. Αυτό το χωροχρονικό πλαίσιο έδωσε την ευκαιρία στον εισηγητή του κοινωνικού μυθιστορήματος στην Ελλάδα, Κωνσταντίνο Θεοτόκη, να ασχοληθεί με τα κοινωνικά δεδομένα του Μαντουκιού. Η εκβιομηχάνιση της περιοχής  οδήγησε  σε  πολλές και ποικίλες κοινωνικές αλλαγές: πολλοί  θα στραφούν στο λαθρεμπόριο , την παραοικονομία, αλλά και την κομματική διαπλοκή.

Επίσης, μέσα από το ειδύλλιο της Ρήνης και του Ανδρέα διακρίνουμε  μια άλλη σημαντική κοινωνική αλλαγή  της εποχής, τη σταδιακή χειραφέτηση των γυναικών. Η Ρήνη αρνείται τελικά να παντρευτεί τον Ανδρέα που ζητά προίκα και παίρνει τη δύσκολη απόφαση για μια γυναίκα της εποχής εκείνης να εργαστεί. Έτσι, καταγγέλλει με το δικό του τρόπο ο Κερκυραίος λογοτέχνης το θεσμό της προίκας.

Το Μαντούκι έδωσε την αφορμή στο Θεοτόκη να εκφράσει τις σοσιαλιστικές απόψεις του, να καταγγείλει το ισχύον πολιτικό και κοινωνικό σύστημα και να αποδείξει ότι το χρήμα αλλοιώνει το χαρακτήρα των ανθρώπων.

Τέλος, αξίζει να προσθέσουμε και την αναφορά στο παραλιακό προάστιο της Κέρκυρας από τον ποιητή των θαλασσών, Νίκο Καββαδία, στο ποίημα του « Παιδεία» της ποιητικής συλλογής « Τραβέρσο».

                            Να και η Ναυσικά από τσου Κορφούς

                                     τυλιγμένη μες στη σαπουνάδα.

                                     Είχε τρεις φονιάδες αδερφούς

                            κάπου στο Μαντούκι, στη Σπιανάδα.

Πηγή: « Μαντούκι, ένα ταξίδι στο χρόνο», Περιβαλλοντική Ομάδα 1^ου Τ.Ε.Ε. Κέρκυρας (2005) ( Συντονιστής εργασίας: Θ.Ι. Κυπριώτης)

Συντάκτης: Νίκος Στούπης