Κωνσταντίνος Ζαβιτσιάνος: ένας Κερκυραίος πολιτικός με ανήσυχο πνεύμα

Γόνος επιφανούς κερκυραϊκής οικογένειας, ο Κωνσταντίνος Ζαβιτσιάνος ή Ζαβιτζιάνος  γεννήθηκε στην Κέρκυρα στις 21 Μαΐου 1877. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα ενώ μετεκπαιδεύτηκε σε ιταλικά και γαλλικά πανεπιστήμια, όπου επηρεάστηκε από τις φιλελεύθερες ευρωπαϊκές ιδέες της εποχής. 

Για μια τετραετία εξάσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου στην Κέρκυρα. Το 1905 διορίστηκε πρωτοδίκης, ύστερα από την επιτυχή συμμετοχή του σε διαγωνισμό δικαστικών προέδρων. Υπηρέτησε αρχικά στην Αθήνα και ύστερα στην Καλαμάτα. Παραιτήθηκε το 1907 από τη θέση αυτή για λόγους υγείας.

Στη συνέχεια άρχισε να ασχολείται με την πολιτική. Το 1910 πολιτεύθηκε για πρώτη φορά θέτοντας υποψηφιότητα ως μεμονωμένος ανεξάρτητος βουλευτής για τις εκλογές της 8ης Αυγούστου για την Α΄ Αναθεωρητική Βουλή. Υπήρξε συνιδρυτής του κόμματος των Φιλελευθέρων με τον Ελευθέριο Βενιζέλο.

Κατόπιν εκλέγεται πρώτος βουλευτής της Κέρκυρας με το κόμμα των Φιλελευθέρων τέσσερις φορές και με πρόταση του Ελευθερίου Βενιζέλου εκλέγεται δύο φορές πρόεδρος της Βουλής. Το 1928 ανέλαβε το υπουργείο Εσωτερικών. Επί των ημερών του περιορίστηκε σημαντικά η ληστεία σε διάστημα λίγων μηνών. Όμως αργότερα παραιτήθηκε μετά από διαφωνία του με τον Ελευθέριο Βενιζέλο . Το 1933 εκλέγεται γερουσιαστής με τη υποστήριξη των Φιλελεύθερων και παραμένει στη θέση αυτή για δύο χρόνια.

Μόλις κηρύχτηκε η δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά, ανέλαβε τη θέση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης και του υπουργού Οικονομικών αλλά παραιτήθηκε σύντομα ύστερα από διαφωνία του  με το δικτάτορα για την οικονομική πολιτική. Αργότερα γίνεται διοικητής της Εθνικής Τράπεζας αλλά παραιτείται και από τη θέση αυτή γιατί δεν μπορούσε να ανεχθεί τον συνδιοικητή του που τον είχαν διορίσει οι Γερμανοί. Μετά την απελευθέρωση της χώρας από τους Γερμανούς, εξέχοντες Έλληνες εκφράστηκαν με εγκωμιαστικά λόγια για το έργο του στην Εθνική Τράπεζα.

Πέραν της ενασχόλησής του με τα πολιτικά πράγματα, άφησε έργο ιστορικής αξίας. Το 1929 δημοσιεύεται το βιβλίο του «Αρχεία Εθνικών Ευεργετών», το 1947 το βιβλίο  « Αναμνήσεις εκ της ιστορικής διαφωνίας βασιλέως Κωνσταντίνου και Ελευθερίου Βενιζέλου ( 1914-1922)» και το 1948  το βιβλίο « Η χρεωκοπία του κεφαλαιοκρατισμού και του σοσιαλισμού και το νεοφιλελεύθερον οικονομικόν σύστημα».

Άφησε την τελευταία του πνοή στην Αθήνα στις 28 Ιουνίου 1951 σε ηλικία 73 ετών.  Η κηδεία του στην Αθήνα  έγινε δημοσία δαπάνη και η σορός του μεταφέρθηκε με στρατιωτικό αεροπλάνο στην Κέρκυρα.

Ο Κωνσταντίνος Ζαβιτσιάνος διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στα πολιτικά πράγματα της εποχής του και ανέλαβε επάξια υψηλά πολιτικά αξιώματα σε μικρό χρονικό διάστημα. Δεν δίστασε να παραιτηθεί απ’ αυτά όταν το έκρινε αναγκαίο.   Έχει χαρακτηριστεί ως έντιμος πατριώτης, ασυμβίβαστος ριζοσπαστικός φιλελεύθερος και ανήσυχο πνεύμα.  Συντηρητικός ή προοδευτικός πολιτικός; Είναι κάτι που διχάζει  τους μελετητές.

Συντάκτης: Νίκος Στούπης