Ιόνιος Ακαδημία: το πρώτο Eλληνικό Πανεπιστήμιο

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 13.10.17

Η Ιόνιος Ακαδημία υπήρξε το πρώτο νεότερο ελληνικό πανεπιστήμιο στον ελλαδικό χώρο και ακαδημία του Ηνωμένου κράτους των Ιονίων νήσων. Το πρώτο πανεπιστήμιο στην ιστορία της νεοελληνικής παιδείας ιδρύθηκε την περίοδο της Αγγλικής « προστασίας»  στο κτήριο που βρίσκεται και σήμερα στο νοτιοδυτικό τμήμα της Πλατείας Σπιανάδας στην Κέρκυρα. Είναι ένα  τριώροφο κτήριο το οποίο έχει μια κεντρική είσοδο με μια διπλή πέτρινη σκάλα και βλέπει προς τη Πλατεία και το Παλαιό Φρούριο.  Στην αρχή το κτήριο κτίστηκε και λειτούργησε ως στρατώνας των Grimaniκαι Correr.  

Όλα ξεκίνησαν όταν ο Άγγλος φιλέλληνας Frederick North, 5ος κόμης του Guilford, λάτρης της κλασικής παιδείας,  οραματίστηκε την ίδρυση ενός πανεπιστημίου με σκοπό την αναβίωση αυτής  και την πνευματική αναγέννηση των σκλαβωμένων Ελλήνων.

Οι πρώτες επίσημες  ενέργειες από το φιλέλληνα κόμη άρχισαν τον Μάρτιο του 1820.  Η επίσημη έναρξη της Ιονίου Ακαδημίας έγινε  στις 17 Μαΐου 1824 και  περιελάμβανε  τέσσερις σχολές: τη Νομική, τη Θεολογική, την Ιατρική και τη Φιλοσοφική. Επιπλέον, στη Φιλοσοφική σχολή διδάσκονταν μαθήματα φυσικών επιστημών και μαθηματικά. Μετά το θάνατο του Γκίλφορντ ιδρύθηκαν και άλλες σχολές: Πολυτεχνική, Μαιευτική και Φαρμακευτική.  Η Ακαδημία είχε τη δική της ενδυμασία κοινή για καθηγητές και σπουδαστές: Λευκός χιτώνας, χλαμύδα και κόκκινα πέδιλα ενώ μετά το θάνατό του η ενδυμασία αυτή είχε διαφορετικά χρώματα για κάθε σχολή. Αξίζει να αναφέρουμε ότι  τα έξοδα είχε αναλάβει ο κόμης μέχρι και το θάνατό του.

Ακαδημαϊκοί που διέπρεψαν στην ελληνική παιδεία ( Κωνσταντίνος Ασώπιος, Ανδρέας Μουστοξύδης, Νεόφυτος Βάμβας, Θεόκλητος Φαρμακίδης, Πέτρος Βράιλας-Αρμένης) ξεκίνησαν εκεί τη λαμπρή σταδιοδρομία τους .Από τους σπουδαιότερους διδάσκοντες της Ακαδημίας υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους ποιητές, ο Ανδρέας Κάλβος, ο οποίος δίδαξε  φιλοσοφία για έξι χρόνια.

Η Ιόνιος Ακαδημία ξεκίνησε με λαμπρές προοπτικές και η συρροή σπουδαστών και καθηγητών απ΄ όλη την Ελλάδα ήταν πρωτοφανής. Ωστόσο, άρχισε σιγά- σιγά η παρακμή της μετά το θάνατο του κόμη το 1827 καθώς περιορίστηκαν οι οικονομικοί της πόροι δραστικά. Έτσι, αποφασίστηκε το κλείσιμο της μετά από εισήγηση κοινοβουλευτικής επιτροπής από Επτανήσιους βουλευτές στο πλαίσιο κατάρτισης νομοσχεδίου, το οποίο πήρε μορφή Βασιλικού Διατάγματος στις 20 Δεκεμβρίου 1865.

Μέχρι και το Β΄ παγκόσμιο πόλεμο στις αίθουσες του ιστορικού ιδρύματος φιλοξενούνταν ορισμένα σχολεία της Κέρκυρας. Το 1943 κάηκε από τους βομβαρδισμούς αλλά ανοικοδομήθηκε μισό περίπου αιώνα για τις ανάγκες του Ιονίου Πανεπιστημίου.

 Η Ιόνιος Ακαδημία συνέβαλε σημαντικά στην προετοιμασία άξιων στελεχών στην εκπαίδευση και στις διοικητικές και δικαστικές υπηρεσίες του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Ήταν το πρώτο εκπαιδευτικό ίδρυμα που παρείχε  ανώτερη παιδεία  σε όλους τους Έλληνες.  Το  επιβλητικό κτήριο της θα θυμίζει πάντα στους Κερκυραίους και τους επισκέπτες του νησιού ότι αποτέλεσε ένα φάρο της νεοελληνικής παιδείας της Ελλάδας.

Συντάκτης: Νίκος Στούπης