Ενδοοικογενειακή βία κατά των γυναικών

Ενδοοικογενειακή βία κατά των γυναικών: Αναγνωρίστε τα σημάδια μιας καταχρηστικής σχέσης, ζητήστε βοήθεια

Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, θα ήταν σημαντικό να ασχοληθεί κανείς με την ενδοοικογενειακή βία, η οποία ακόμα και στις μέρες μας αποτελεί σοβαρή απειλή για πολλές γυναίκες.

Σύμφωνα με δημοσίευση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για το 2013, το ποσοστό των γυναικών που έχουν υποστεί ενδοοικογενειακή βία στην Ευρώπη, ανέρχεται στο ποσοστό 25,4% ενώ στην Ελλάδα 1 στις 3 γυναίκες έχει υποστεί ενδοοικογενειακή βία. Η ενδοοικογενειακή βία εμφανίζεται στη σχέση δύο ανθρώπων, οι οποίοι έχουν οικοιότητα μεταξύ τους και λαμβάνει τη μορφή συναισθηματικής, σεξουαλικής ή/και σωματικής κακοποίησης καθώς επίσης και απειλή για μελλοντική κακοποίηση.

Η βία σε μία σχέση εμφανίζεται ανεξάρτητα από τη φυλή, την ηλικία, το σεξουαλικό προσανατολισμό, τη θρησκεία, επηρεάζει ανθρώπους όλων των κοινωνικο-οικονομικών στρωμάτων και επιπέδου εκπαίδευσης και εμφανίζεται σε σχέσεις του αντίθετου ή και του ιδίου φύλου. Σε μερικές περιπτώσεις, δεν είναι εύκολο να εντοπιστεί η ενδοοικογενειακή βία άμεσα, διότι ενώ μερικές σχέσεις είναι από την αρχή καταχρηστικές, η βία σύμφωνα με έρευνες κάνει την εμφάνισή της διακριτικά και με την πάροδο του χρόνου χειροτερεύει και γίνεται όλο και πιο συχνή, σοβαρή και έντονη.

Τις περισσότερες φορές ο σύντροφος ζητάει συγνώμη, φαίνεται μετανιωμένος για τη βίαιη συμπεριφορά του και υπόσχεται ότι δε θα ξανασυμβεί κάτι παρόμοιο. Ενώ άλλες φορές, για να δικαιολογηθεί, εκλογικεύει τα μεμονωμένα περιστατικά και τα αποδίδει στην πίεση της καθημερινότητας, στο άγχος ή στην ανάγκη να αντιδράσει για τη συμπεριφορά της γυναίκας του κάνοντάς την να αισθάνεται ένοχη. Μια γυναίκα που συμμετέχει σε μια δύσκολη σχέση καλό θα ήταν να αναρωτηθεί: -Έχει αισθανθεί ποτέ φόβο για το σύντροφό της; -Την έχει αναγκάσει ο σύντροφός της να συμμετάσχει σε σεξουαλικές δραστηριότητες τις οποίες δεν επιθυμούσε; -Έχει απειλήσει ο σύντροφός της τη σωματική της ακεραιότητα ή κάποιου αγαπημένου της προσώπου; -Μήπως ο σύντροφός της έχει τον απόλυτο έλεγχο της ζωής της; -Μήπως έχει απομονωθεί από φίλους και συγγενείς με απαίτηση του συντρόφου της; Όσο μεγαλύτερο διάστημα παραμένει μια γυναίκα σε μια σχέση καταχρηστική, τόσο πιο πολύ μειώνεται η αυτοεκτίμησή της, ενώ ταυτόχρονα είναι πιθανόν να εμφανιστούν καταθλιπτικά συμπτώματα, κρίσεις πανικού και κατάχρηση ουσιών.

Η γυναίκα αρχίζει να αμφιβάλλει για την ικανότητά της να υπερασπιστεί τον εαυτό της και αισθάνεται υπεύθυνη για τη βία που αντιμετωπίζει με αποτέλεσμα να νιώθει αβοήθητη. Μια γυναίκα που έχει βιώσει πολύ έντονη βία μπορεί να εμφανίσει διαταραχή μετατραυματικού στρες και να οδηγηθεί σε απόπειρες αυτοκτονίας και ψυχωσικά επεισόδια.

Η ενδοοικογενειακή βία δεν επηρεάζει μόνο τις κακοποιημένες γυναίκες, αντιθέτως έχει σημαντική επίδραση στα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας.Τα παιδιά που μεγαλώνουν βλέποντας εικόνες ενδοοικογενειακής βίας πλήττονται σοβαρά, διδάσκονται ότι η βία είναι ένας φυσιολογικός τρόπος ζωής, έχουν προδιάθεση σε πολλά αναπτυξιακά, ψυχολογικά και κοινωνικά προβλήματα, εμφανίζουν μειωμένη σχολική επίδοση και έχουν αυξημένο κίνδυνο να γίνουν θύτες ή θύματα στη δική τους οικογένεια. Διαβάζοντας κανείς τα παραπάνω ή γνωρίζοντας μια γυναίκα-θύμα, εύλογα θα αναρωτηθεί γιατί οι περισσότερες γυναίκες δε μιλούν; γιατί υπομένουν μαρτυρικά; γιατί δεν προστατεύουν τα παιδιά τους; γιατί ανέχονται τον πόνο και τον τρόμο;

Η πιο σημαντική απάντηση σε όλα αυτά τα γιατί έχει να κάνει με τον φόβο. Οι γυναίκες φοβούνται για τη ζωή τους, ή ακόμα πιο έντονα, για τα αποτελέσματα της εκδίκησης που μπορεί να έχει η απόφασή τους να μιλήσουν στις ίδιες ή τα παιδιά τους. Επιπλέον, οι γυναίκες που δεν εργάζονται και δεν είναι οικονομικά ανεξάρτητες νιώθουν αδύναμες να πάρουν την απόφαση να απομακρυνθούν από το θύτη.

Μια άλλη μερίδα γυναικών δε μιλούν γιατί νιώθουν ότι με τη σιωπή τους προστατεύουν τα παιδιά τους και το γάμο τους. Μια γυναίκα μπορεί να αντιμετωπίσει την ενδοοικογενειακή βία αν:

-Μιλήσει σε κάποιον που εμπιστεύεται

-Ζητήσει βοήθεια από κάποιον επαγγελματία ψυχικής υγείας

-Αν καλέσει στις γραμμές:

«Γραμμή SOS της Γενικής Γραμματείας Ισότητας: 15900»

«Γραμμή «ΔΙΠΛΑ ΣΟΥ» για κακοποίηση της οικογένειας 800-118-88881»

Άντζελα Π. Νικήτα

Κλινικός Ψυχολόγος-Ψυχολόγος της Υγείας