Παναγιώτης Δοξαράς: ο αγιογράφος που φιλοτέχνησε την ουρανία οροφή του Αγίου Σπυρίδωνα

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 02.12.19

Ο Παναγιώτης Δοξαράς θεωρείται  ένας από τους θεμελιωτές της Επτανησιακής σχολής.

Γεννήθηκε στην Καλαμάτα το 1662 με καταγωγή από τη Μάνη.  Δύο χρόνια αργότερα, η οικογένεια του εγκαταστάθηκε στην Ζάκυνθο. Εκεί έλαβε μαθήματα αγιογραφίας από τον Ρεθύμνιο Λέο (ή Ηλία ) Μόσκο, σημαντικός ζωγράφος της εποχής  που ενσωμάτωσε στην εικονογραφία του δυτικά στοιχεία.

Για λίγα χρόνια θα αφήσει την τέχνη της ζωγραφικής καθώς το 1694 θα καταταχθεί στο στρατό των Βενετών και θα πολεμήσει στη Χίο εναντίον των Οθωμανών. Το 1696 εγκαταλείπει τον ενετικό στρατό αλλά συνεχίζει να προσφέρει τις υπηρεσίες του στρατολογώντας πολεμιστές για τον πόλεμο κατά των Οθωμανών. Οι Βενετοί τον ανταμείβουν αρχικά τον τίτλο του ιππότη και στη συνέχεια κτήματα στην Λευκάδα.

Από το 1699 έως το 1704, σπούδασε ζωγραφική στη Βενετία. Μετά το πέρας των σπουδών του θα ζήσει στην Καλαμάτα και τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του τα πέρασε στα Επτάνησα, ανάμεσα στην Ζάκυνθο, τη Λευκάδα και την Κέρκυρα.

Σύμφωνα με τους μελετητές, το έργο του σηματοδοτεί την στροφή της ελληνικής ζωγραφικής από τη βυζαντινή αγιογραφία προς την δυτικότροπη αναγεννησιακή τέχνη. Ο Δοξαράς θαύμαζε τους Ιταλούς ζωγράφους και κυρίως τον Λεονάρντο ντα Βίντσι, του οποίου μετέφρασε το έργο « Τέχνη ζωγραφίας» ( Tratato dell apittura). Επιπλέον, μετέφρασε και άλλα έργα γύρω από τη ζωγραφική, όπως του LeonBattistaAlbertiκαι του AndreaPozzo. Επίσης, το 1726 συνέγραψε τη δική του πραγματεία « Περί ζωγραφίας», η οποία εκδόθηκε κάποια χρόνια αργότερα, το 1871.

Το έργο του Δοξαρά είναι κυρίως θρησκευτικό. Στα πρώτα του έργα συγκαταλέγεται η εικόνα του Χριστού ως Αρχιερέα, που φιλοτέχνησε το 1691 για την Κυρία των Αγγέλων στη Ζάκυνθο.

Εντούτοις, ο Δοξαράς είναι ο πρώτος που αποπειράθηκε να απεικονίσει πρόσωπα ρεαλιστικά. Είναι ο πρώτος Έλληνας που έφτιαξε πορτρέτα, με το πιο γνωστό, την ολόσωμη προσωπογραφία του Κόμη Matthias von der Schuleburg, στρατάρχη της Βενετίας και υπερασπιστή της Κέρκυρας.

Το 1727 ζωγράφισε δεκαεπτά συνθέσεις για την ουρανία οροφή του ναού του Αγίου Σπυρίδωνα στην Κέρκυρα, οι οποίες αντικαταστάθηκαν (πιθανόν λόγω φθοράς) από αντίγραφα που εκτέλεσε στα 1853-1871 ο αγιογράφος Νικόλαος Ασπιώτης. Έργο του είναι ακόμη "Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ καταβάλλει τον Σατανά" το οποίο εκτείθεται στο παράρτημα Εθνικής Πινακοθήκης στην Κάτω Κορακιάνα.

Ο Παναγιώτης Δοξαράς άφησε την τελευταία του πνοή στην Κέρκυρα το 1729.

Συντάκτης: Νίκος Στούπης