Ναός Αγίων Πάντων: από τις πιο σημαντικές ορθόδοξες εκκλησίες της παλιάς πόλης

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 30.12.19

Σήμερα σε όλη την πόλη της Κέρκυρας οι ναοί που είναι σε λειτουργία είναι γύρω στους 35. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς βρίσκονται στην παλιά πόλη. Κάθε ναός έχει τη δική του ιστορική και θρησκευτική αξία. Μια από τις πιο σημαντικές ορθόδοξες εκκλησίες της παλιάς πόλης είναι αυτή των Αγίων Πάντων και της Παναγίας Βλαχέρνας. Ιδρυτής του ιστορικού ναού των Αγίων Πάντων και της Παναγίας Βλαχέρνας ήταν ο ιερομόναχος, Ιερεμίας Σπόρος. Ο ιερομόναχος ήταν κτήτορας και κάτοχος του ναού της Αγίας Πελαγίας στο προάστιο του Σαν Ρόκο (σημερινό Σαρόκο).

Η βενετική διοίκηση της εποχής, όμως, αποφάσισε να γκρεμίσει το ναό αυτό. Τότε, ο Ιερεμίας Σπόρος εξασφάλισε ένα μικρό οικόπεδο στο καντούνι των Λαζανιέρων (σημερινή οδός Αγίων Πάντων). Εκεί το 1688, έκτισε ναό αφιερωμένο στους Αγίους Πάντες, ο οποίος ήταν περίπου ο μισός στην έκταση απ’ ότι είναι σήμερα. Με την πάροδο των χρόνων, σταδιακά ο ναός απέκτησε αδελφότητα από είκοσι επτά οικογένειες μεταξύ των οποίων ήταν και έξι οικογένειες ευγενών. Εκείνα τα χρόνια, αδελφότητα αποκτούσε ένας ναός στην Κέρκυρα, όταν κάποιοι αποφάσιζαν να έχουν όλα τα δικαιώματά τους σ’ αυτόν. Αυτό σήμαινε ότι εκεί βαπτίζονταν, λειτουργούνταν, παντρεύονταν, κηδεύονταν και άφηναν τμήμα των περιουσιών τους. Στα μέσα του 19ου αιώνα ο ναός παρήκμασε οικονομικά. 

Την εποχή εκείνη η αδελφότητα των κρεοπωλών και εκδορέων κατείχε το ναό της Παναγίας Βλαχέρνας, στην είσοδο του Νέου Φρουρίου. Οι Άγγλοι αποφάσισαν να γκρεμίσουν το ναό. Έτσι, η αδελφότητα πρότεινε στην αντίστοιχη αδελφότητα των Αγίων Πάντων τη συνένωση των δύο ναών. Στα χρόνια του μητροπολίτη Αθανασίου Πολίτη, το 1851, ο ναός χτίστηκε όπως είναι στη σημερινή του μορφή και εγκαινιάστηκε από τον ίδιο μητροπολίτη. Η αδελφότητα των κρεοπωλών στήριξε οικονομικά το ναό. Με τα χρόνια, ο ναός απέκτησε μεγάλη περιουσία, κυρίως κτηματική. Αργότερα, όμως, η περιουσία αυτή χάθηκε μιας και η αδελφότητα των κρεοπωλών διαλύθηκε όπως και όλες οι αδελφότητες της Κέρκυρας. 

Από την εκκλησία της Βλαχέρνας στο Νέο Φρούριο που κατεδαφίστηκε, μεταφέρθηκε το τέμπλο με τις φορητές εικόνες του καθώς και η εφέστιος εικόνα της Παναγίας της Βλαχέρνας. Ακόμα, στο ναό υπάρχουν κειμήλια ιδιαίτερης καλλιτεχνικής και ιστορικής αξίας όπως είναι ο Εσταυρωμένος στο Άγιο Βήμα, τα τρία βημόθυρα, που απεικονίζουν τον Νυμφίο Χριστό και τους Πατριάρχες Αλεξανδρείας, Ιωάννη τον Ελεήμονα και Κύριλλο. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι περισσότερες από τις εικόνες του Δωδεκαόρτου στο τέμπλο αποτελούν έργα του αγιογράφου Γεωργίου Χρυσολωρά. Επίσης, υπάρχουν δύο εικόνες, έργα του ιερέα Θεόδωρου Αγγελάτου, η εικόνα των Αγίων Πάντων, έργο του ιερομόναχου Δανιήλ Κόκλα και η πρόσφατα αποκαλυφθείσα εικόνα του Αγίου Νικολάου, θαυμάσιας βυζαντινής τεχνοτροπίας. Τέλος, στον ναό υπάρχουν πίνακες που αποδίδονται στον Γεώργιο Σαμαρτζή.

Συντάκτης: Νίκος Στούπης