Οι Αρμένιοι πρόσφυγες και η εγκατάσταση στην Κέρκυρα τον 16ο αιώνα

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 09.01.20

Οι Αρμένιοι στην Κέρκυρα

Η παρουσία των Αρμένιων στην Κέρκυρα αρχίζει τον 16ο αιώνα  όταν καταδιώκονταν από τους Τούρκους μαζί με άλλους χριστιανικούς πληθυσμούς. Όταν έφτασαν στο νησί των Φαιάκων, οι πλούσιοι Κερκυραίοι τους έστελναν σε ομάδες στους ελαιώνες τους για να εργαστούν. 

Μετά από κάποιο διάστημα οι πρόσφυγες Αρμένιοι έστησαν τα νοικοκυριά στα μέρη όπου έμειναν και οργανώθηκαν σε χωριά. Στα χωριά αυτά έδωσαν ονόματα των τόπων που έφυγαν όπως οι Αρκαδάδες (Αρκαδία) και Λιαπάδες (Ήπειρος). 

Αρχικά, ίδρυσαν το χωριό Αρμενάδες. Όταν Σταυροφόροι έφτασαν στα μέρη αυτά, παρέμειναν στα υψώματα των Ραχτάδων και προσέλαβαν ως μισθοφόρους τους Αρμένιους των Αρμενάδων. Με την αποχώρηση των Σταυροφόρων, οι Αρμένιοι εγκαταστάθηκαν στα σπίτια που αυτοί άφησαν στους Ραχτάδες. Σήμερα οι περισσότεροι κάτοικοί του είναι Αρμένιοι. Επιπλέον, δεν ήταν λίγοι και οι Αρμένιοι που έζησαν και στα χωριά Ποταμός και Γαστούρι. Μάλιστα, στον Ποταμό υπάρχει ένα αρμένικο παρεκκλήσι του Αγίου Νικολάου. 

Σύμφωνα με την παράδοση, οι Αρμένιοι της Κέρκυρας έθεταν όρο στις κόρες τους που παντρεύονταν αλλοεθνείς να κληροδοτήσουν στα παιδιά τους ως δεύτερο επώνυμο το «Αρμένης». Τέτοια περίπτωση αποτελούν επιφανείς Κερκυραίοι όπως ο Ιωάννης Βράιλας Αρμένης, γιατρός και συγγραφέας και ο Πέτρος Βράιλας Αρμένης, προσωπικότητα διεθνούς φήμης.

Αξίζει να αναφερθούμε και στην αρμένικη παροικία στην πόλη της Κέρκυρας. Ο πυρήνας της παροικίας αυτής δημιουργήθηκε από τους αδελφούς Μαρκοσιάν και τον Μπόγος Τζαρουκιάν. Είχαν εργαστήριο καφέ στο κεντρικότερο σημείο της πόλης και ήταν αυτοί που στήριξαν αρκετά τους συμπατριώτες πρόσφυγες τους, οι οποίοι κατέφθασαν στο νησί τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 1922 μετά την Μικρασιατική καταστροφή.

Όταν τους αποβίβασαν στο λιμάνι της Κέρκυρας, πολλοί εγκαταστάθηκαν στο Λαζαρέτο, άλλοι στο Παλαιό λιμάνι όπου σήμερα στεγάζεται η τράπεζα Πειραιώς, κάποιοι στο Μαντούκι και κάποιοι στο Παλαιό Φρούριο, όπου με τον βομβαρδισμό των Ιταλών το 1923,εκτός από Έλληνες πρόσφυγες σκοτώθηκαν και Αρμένιοι. 

Συνολικά ήταν περίπου 3000 άτομα και τα 2/3 ήταν γυναικόπαιδα και προέρχονταν από τις πόλεις Ακσέρ, Κόνια και Καισαρεία. Οι αρχές παραχώρησαν ανά οικογένεια 20- 40 τ.μ. γης για να ασχοληθούν με την γεωργία. Αξέχαστη έχει μείνει στους Αρμένιους η περίθαλψη και η φιλοξενία που επέδειξε σ’ αυτούς αλλά και στους Πόντιους πρόσφυγες ο δήμαρχος Ν. Φαρμάκης.

Στις αρχές του 1923, 400 Αρμένιοι μαζί με Έλληνες πρόσφυγες έφυγαν για τη Θεσσαλία. Ακόμα, το 1935 πολλοί Αρμένιοι άρχισαν να φεύγουν από την Κέρκυρα για να αναζητήσουν μια καλύτερη ζωή και εγκαταστάθηκαν στη Μασσαλία, στο Λίβανο, στη Συρία και στην Αμερική. 

Είναι σημαντικό ότι στην Κέρκυρα είχαν έρθει πολλοί Αρμένιοι διανοούμενοι, λογοτέχνες ζωγράφοι, καθηγητές, γιατροί, κ.λ.π. , αρκετοί από τους οποίους δίδαξαν και στα ορφανοτροφεία. 

Τέλος, εντύπωση προκαλούσε στους ντόπιους Κερκυραίους όταν έβλεπαν τους Αρμένιους να παίζουν πολύ καλό ποδόσφαιρο στην Κάτω Πλατεία της πόλης. 

Συντάκτης: Νίκος Στούπης