Το μαυσωλείο-οστεοφυλάκιο των Σέρβων στο νησί του Βίδο

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 25.09.19

Το Σέρβικο Μαυσωλείο στο «Νησί του Θανάτου» και ο «Γαλάζιος τάφος»

Η ιστορία των Σέρβων στα χρόνια του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου είναι συνυφασμένη με το νησί των Φαιάκων και κυρίως με τη νησίδα του Βίδο.

Η δολοφονία του αυστριακού διαδόχου στο Σαράγεβο στις 28 Ιουνίου 1914 από Σέρβο εθνικιστή αποτέλεσε την αφορμή για πόλεμο ανάμεσα στην Αυστρία και τη Σερβία. Με τη Σερβία συντάχθηκαν η Ρωσία, η Γαλλία και η Αγγλία ενώ με την Αυστροουγγαρία η Γερμανία. Έτσι, ξεκίνησε ο Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος.

Το πρώτο διάστημα οι επιτυχίες των Σέρβων στη μάχη ήταν πολλές. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι Κεντρικές Δυνάμεις (Γερμανία, Αυστροουγγαρία) να θεωρούν ζωτικής σημασίας τον έλεγχο και την κατάληψη της Σερβίας σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Στα τέλη του 1915 και τις αρχές του 1916 οι Σέρβοι δεν άντεξαν στην ισχυρή αυστρουγγρική, γερμανική και βουλγαρική επίθεση και εξαναγκάστηκαν να υποχωρήσουν μέσα από το Μαυροβούνιο και την Αλβανία. Από την πείνα,  τον σκληρό χειμώνα και τις επιθέσεις των αλβανικών φυλών χάθηκαν 243. 877 Σέρβοι.

Αφού έφτασαν οι Σέρβοι στις αλβανικές ακτές, από τις Συμμαχικές Δυνάμεις ( Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία)  οι Γάλλοι πρότειναν ως λύση για την εγκατάσταση των Σέρβων προσφύγων την κατάληψη της Κέρκυρας. Η ελληνική κυβέρνηση ενημερώθηκε από τους Συμμάχους αφού είχε αρχίσει η κατάληψη του νησιού.

Οι κακουχίες των στρατιωτών και των πολιτών δεν σταμάτησαν με την έλευσή τους στην Κέρκυρα. Υπήρχαν ελλείψεις σε τροφή, ενδύματα και τα καταλύματα όπου διέμεναν ήταν πρόχειρα. Οι Σύμμαχοι δεν είχαν προετοιμαστεί κατάλληλα για την υποδοχή ενός τόσο μεγάλου αριθμού προσφύγων.

Στις αρχές Ιανουαρίου  του 1916 οι πιο βαριά ασθενείς Σέρβοι στρατιώτες μεταφέρθηκαν στο τότε βραχώδες και χωρίς βλάστηση νησί του Βίδο για να είναι απομονωμένοι απ’ αυτούς που ζούσαν στην πόλη.  Στη νησίδα γαλλική αποστολή γιατρών έστησε τέσσερις πρόχειρες σκηνές σαν νοσοκομεία. Ωστόσο, η έλλειψη προσωπικού και φαρμάκων επέφερε το θάνατο χιλιάδων στρατιωτών κυρίως νεοσυλλέκτων. Για τους Σέρβους στρατιώτες το νησί του Βίδο ήταν το « Νησί του Θανάτου». Οι πρώτοι νεκροί ( 1200) ενταφιάστηκαν εκεί αλλά το πετρώδες έδαφος του νησιού δεν ευνοούσε τον ενταφιασμό περισσοτέρων καθώς ο αριθμός των νεκρών αυξανόταν συνεχώς.

Στη συνέχεια, αποφασίστηκε οι σωροί των νεκρών στρατιωτών να στοιβάζονται σε γαλλικές βάρκες, να μεταφέρονται μερικά χιλιόμετρα βόρεια του νησιού και να ρίπτονται στο βυθό. Το θαλάσσιο αυτό νεκροταφείο έμεινε γνωστό με την ονομασία “ Γαλάζιος Τάφος” (Plava Grobnika). 

Αρκετά χρόνια μετά το πρώτο μνημείο για τους πεσόντες Σέρβους τοποθέτησε το Βασιλικό Ναυτικό του Βασιλείου των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων. Πρόκειται για τον πέτρινο σταυρό που βρίσκεται πάνω από το σημερινό Μαυσωλείο. Τα αποκαλυπτήρια έγιναν το 1922 από το βασιλιά Αλεξάνταρ Καρατζόρτζεβιτς.

Το μαυσωλείο-οστεοφυλάκιο στο νησί του Βίδο λειτούργησε το 1939 και σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Νίκολα Κνιάζεβ. Στις μαρμάρινες πλευρές του βρίσκονται 1232 οστεοθήκες με τα οστά των πολεμιστών, οι οποίοι είχαν ενταφιαστεί σε 27 κοιμητήρια της Κέρκυρας και των οποίων τα ονόματα είναι γνωστά. Τα οστά 1532 αγνώστων πολεμιστών έχουν ενταφιαστεί σε δύο παράπλευρους εξωτερικούς τάφους.Η έκταση του μαυσωλείου φτάνει περίπου το ένα τετραγωνικό χιλιόμετρο. Σε τακτά χρονικά διαστήματα οι Σέρβοι τελούν μνημόσυνα για να τιμήσουν τους πεσόντες αγωνιστές.

Συντάκτης: Νίκος Στούπης