Σπυρίδων Λάμπρος: ένας από τους θεμελιωτές της ιστορικής επιστήμης στην Ελλάδα

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 28.03.19

Γεννημένος το 1851 στην Κέρκυρα ο Σπυρίδων Λάμπρος υπήρξε διαπρεπής  ιστορικός και πανεπιστημιακός. Ανήκει στις προσωπικότητες που πρωταγωνίστησαν στο δημόσιο βίο της χώρας στα τέλη του 19ου  και στις αρχές του 20ου αιώνα.

Ο Σπυρίδων Λάμπρος ήταν γιος του χρυσοχόου και νομισματολόγου Παύλου Λάμπρου. Με την οικογένεια του το 1860 εγκαθίσταται στην Αθήνα όπου συνέχισε  τη βασική εκπαίδευση του. Στη συνέχεια έγινε δεκτός στο Πανεπιστήμιο Αθηνών για να σπουδάσει  στο τμήμα Φιλολογίας. Οι μεταπτυχιακές του σπουδές έγιναν στο Πανεπιστήμιο Βερολίνου και το 1873 αναγορεύτηκε διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας.

Με την επιστροφή του στην Αθήνα ξεκινά η πανεπιστημιακή του καριέρα. Στην αρχή διορίζεται ως υφηγητής της ελληνικής ιστορίας ενώ με δική του πρωτοβουλία  εισήγαγε το μάθημα της παλαιογραφίας στο Πανεπιστήμιο. Η πορεία του ως πανεπιστημιακός ήταν ανοδική. Σε σύντομο χρονικό διάστημα θα προαχθεί σε τακτικό καθηγητή, κοσμήτορα της Φιλοσοφικής σχολής ενώ θα διατελέσει και πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ακόμη, είχε διατελέσει επιθεωρητής δημοτικής εκπαίδευσης.

Υπήρξε πολυγραφότατος και το σύνολο των εργασιών ανέρχονται στις 480. Θεωρείται άξιος συνεχιστής του έργου του Σπυρίδωνα Ζαμπέλιου και του Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου. Τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα επικεντρώθηκαν στη  μελέτη του Βυζαντίου. Αποκατέστησε και δημοσίευσε σημαντικά χειρόγραφα της βυζαντινής γραμματείας.  Επιπλέον σημαντικό είναι και  το εξάτομο έργο του « Ιστορία της Ελλάδος μετ’ εικόνων από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι της Αλώσεως της Κωνσταντινουπόλεως».

Πριν αφοσιωθεί στην επιστημονική έρευνα μαζί με τον αδερφό του Μιχαήλ ίδρυσαν το περιοδικό «Παρνασσός» και στη συνέχεια (1865) τον ομώνυμο φιλολογικό σύλλογο. Αρκετές ήταν και οι  δημοσιεύσεις στα λογοτεχνικά περιοδικά ποιημάτων, κριτικών δοκιμίων, πεζών και θεατρικών έργων.

Επιπρόσθετα, ο Σπυρίδων Λάμπρος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των ελληνικών αθλητικών θεσμών. Ήταν πρόεδρος του Πανελλήνιου Γυμναστικού Συλλόγου, γενικός γραμματέας της επιτροπής των Ολυμπιακών αγώνων,  πρόεδρος του ΣΕΓΑΣ και αυτός που συνέλαβε την ιδέα διοργάνωσης Πανελλήνιων Αγώνων.

Μεταξύ άλλων ο Σπυρίδων Λάμπρος ασχολήθηκε και με την πολιτική. Υπήρξε ηγέτης της οργάνωσης Εθνική Εταιρεία που διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897. Χάρη στις στενές του σχέσεις με τη βασιλική οικογένεια έλαβε το αξίωμα του πρωθυπουργού στο "κράτος των Αθηνών" την περίοδο του Εθνικού Διχασμού τον Σεπτέμβριο του 1916. Κατά τη διάρκεια της θητείας του συνέβησαν ο αγγλογαλλικός αποκλεισμός της Αθήνας και οι διώξεις των φιλοβενιζελικών πολιτών που έμειναν γνωστές Νοεμβριανά.

Με την επιστροφή του Ελευθερίου Βενιζέλου στην Αθήνα ως πρωθυπουργού δικάστηκε και καταδικάστηκε σε εξορία σε Ύδρα και Σκόπελο ενώ δημεύτηκε η περιουσία του. Το Μάρτιο του 1919 του επιτράπηκε η επιστροφή του στην Αθήνα βαριά άρρωστος πια (αρχικά πνευμονία και αργότερα νεφρίτιδα) ενώ τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό με αστυνομική επιτήρηση μέχρι το θάνατό του στις 23 Ιουλίου 1919.

Συντάκτης: Νίκος Στούπης