Σπυρίδων Ξύνδας: ο Κερκυραίος συνθέτης και η πρώτη όπερα στα ελληνικά

Ημ / νία: 19.10.17

Στις 19 Ιανουαρίου 1817 γεννιέται στη Κέρκυρα ένας από τους πρωτεργάτες της Επτανησιακής σχολής κλασικής μουσικής, ο μουσουργός Σπυρίδων Ξύνδας. Τις πρώτες του νότες τις μαθαίνει κοντά στον συνθέτη του Εθνικού ύμνου, Νικόλαο Χαλικιόπουλο Μάντζαρο. Στη Νάπολη της  Ιταλίας συνεχίζει τις σπουδές του (αρμονία, σύνθεση)  δίπλα στο Niccolo Zingarelli.

To 1840 ο Ξύνδας και ο Αντώνιος Λιβεράλης είναι οι μόνοι επαγγελματίες μουσικοί  ανάμεσα στους ιδρυτές της Φιλαρμονικής Εταιρείας Κέρκυρας. Ήταν αυτός που στήριξε τη σύσταση οπερατικών και θεατρικών παραστάσεων ενώ στον παλαιότερο μουσικοεκπαιδευτικό οργανισμό της χώρας δίδαξε θεωρητικά μαθήματα και εκκλησιαστική μουσική. Επίσης, μέχρι και το 1887 δίδαξε στο Αρσάκειο σχολείο της Κέρκυρας. 

Με εμφανείς τις επιρροές από τη μελωδικότητα του ιταλικού μελοδράματος της εποχής του, συνέθεσε κυρίως σκηνικά έργα . Το έργο με το οποίο έμεινε στην ιστορία της νεοελληνικής κλασικής μουσικής είναι ο Υποψήφιος Βουλευτής, η πρώτη όπερα από Έλληνα συνθέτη πάνω σε ελληνικό λιμπρέτο του Ιωάννη Ρινόπουλου. Η πρεμιέρα έγινε το 1867 στο θέατρο Σαν Τζιάκομο της Κέρκυρας. H κωμική όπερα είναι  διανθισμένη με αρκετά φολκλορικά στοιχεία από την επτανησιακή παράδοση και  εκτυλίσσεται το 1857 στο εξωαστικό περιβάλλον της Κέρκυρας κατά τη διάρκεια της Αγγλοκρατίας θίγοντας θέματα ανεντιμότητας των ντόπιων πολιτικών και των προβλημάτων του αγροτικού πληθυσμού.

Ο Ξύνδας έγραψε πολλά έργα για κιθάρα, αλλά και τραγούδια, καντάδες, όπερες σε ιταλικό και ελληνικό λιμπρέτο κ.α. Στις όπερες που συνέθεσε συγκαταλέγονται οι  Anna Winter (1855), Ο Κόμης Τζουλιάνο,  (Il Conte Giuliano) (1857), Ο υποψήφιος Βουλευτης (1867), Ο νεόγαμπρος (1877), I due pretendenti (1878),Οι τρεις σωματοφύλακες , Galatea (1895, ημιτελής).

Υπήρξε σπουδαίος κιθαριστής και περιόδευε με τη κιθάρα του δίνοντας ρεσιτάλ στην Ιταλία, την Αλεξάνδρεια, την Αλγερία, την Σμύρνη και την Αθήνα. Εγκαθίσταται στην Αθήνα το 1888 και πεθαίνει στις 11/23 Νοεμβρίου 1896 αφήνοντας σπουδαία παρακαταθήκη στη μουσική παιδεία της Ελλάδας.

Συντάκτης: Νίκος Στούπης