Ιάκωβος Πολυλάς: ο Κερκυραίος ιδρυτής της Επτανησιακής σχολής

Ημ / νία: 10.11.17

Ο Κερκυραίος λογοτέχνης, κριτικός , μεταφραστής, δημοσιογράφος και  πολιτικός Ιάκωβος Πολυλάς γεννήθηκε στο νησί των Φαιάκων την 1η Οκτωβρίου 1825. Η οικογένειά του από τις παλιές της Κέρκυρας ανήκε στις τάξεις των ευγενών με ρίζες καταγωγής από την Κωνσταντινούπολη. Ο πατέρας του, Γεώργιος Πολυλάς ήταν λόγιος και νομικός και η μητέρα του, Ελένη Βούλγαρη ήταν γόνος της γνωστής οικογένειας Βούλγαρη.

Μόρφωση

Από μικρή ηλικία αποκτά πολύπλευρη μόρφωση από τη μητέρα του. Από αυτήν θα διδαχτεί τα πρώτα γράμματα, αρχαία ελληνικά καθώς και ξένες γλώσσες: αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά και ιταλικά. Η επαφή του  με σημαντικές προσωπικότητες  του σολωμικού κύκλου όπως ο Γεράσιμος Μαρκοράς και ο Ιούλιος Τυπάλδος θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην μετέπειτα πνευματική πορεία του. Το γεγονός που σημάδεψε την εξέλιξη του ήταν η γνωριμία του με τον Διονύσιο Σολωμό. Λόγω των φιλικών σχέσεων του εθνικού ποιητή με την μητέρα του Πολυλά  ο Σολωμός επισκεπτόταν συχνά το σπίτι τους μέχρι το θάνατό της.

Το 1851 μεταβαίνει στην Ιταλία για λόγους θεραπείας της ασθενούς συζύγου του. Εκεί ο Ιάκωβος Πολυλάς μελετά ξένες φιλολογίες και αρχαία ελληνικά κείμενα. Το 1854 μετά την απώλεια της συζύγου του επιστρέφει οριστικά  στην Ελλάδα και μετά τον θάνατο του « δασκάλου» του, Διονύσιου Σολωμού αφοσιώνεται για τέσσερα χρόνια στη  συγκέντρωση και έκδοση του έργου του. Θα τα εκδώσει με τον τίτλο « Τα ευρισκόμενα του Σολωμού».

Ενασχόληση με την πολιτική και τη δημοσιογραφία

 Υπήρξε οπαδός του Ριζοσπαστικού κόμματος και με την ίδρυση του φιλολογικού συλλόγου «Αναγέννησις» πρωτοστάτησε στο ενωτικό κίνημα των Επτανήσων. Πρόβαλλε με πάθος την αναγκαιότητα της Ένωσης και την αφομοίωση των νησιών του Ιονίου πελάγους στην Ελλάδα με το ρόλο του ως αρχισυντάκτης της εφημερίδας « Αναγέννησις». Η πορεία του στον Τύπο συνεχίστηκε όταν ίδρυσε την εφημερίδα

«Ρήγας Φεραίος» και τον ομώνυμο σύλλογο, καθώς και το σατυρικό φύλλο «Κώδων».

 Το 1869 έως το 1879 εξελέγη τέσσερις φορές βουλευτής με την παράταξη του Χαριλάου Τρικούπη ενώ για πολύ λίγο χρονικό διάστημα στράφηκε στην παράταξη του Θεόδωρου Δηλιγιάννη. Το 1892 αποσύρεται πλέον οριστικά από την πολιτική και αφοσιώνεται στη συγγραφή.

Λογοτεχνικό, κριτικό και μεταφραστικό  έργο

Το ποιητικό του έργο είναι περιορισμένης έκτασης και τα πιο σημαντικά είναι τρία σονέτα του και  « η Ωδή εις τον θάνατον του Διονύσιο Σολωμού». Το πεζογραφικό του έργο περιλαμβάνει τρία διηγήματα ηθογραφικού περιεχομένου: Ένα μικρό λάθος, Η συγχώρεσις καιτα Τρία φλωριά.

 Το κριτικό και φιλολογικό του έργο ξεκινά με τα « Προλεγόμενα», τον πρόλογο στα «Ευρισκόμενα του Σολωμού» που θα τον κατατάξει στους κορυφαίους εκπροσώπους της νεοελληνικής κριτικής.  Ο ιστορικός της νεοελληνικής λογοτεχνίας, Λίνος Πολίτης θα χαρατηρίσει την έκδοση « κριτικό μνημείο» και τα « Προλεγόμενα» ως « μια από τις πολυτιμότερες μαρτυρίες που έχουμε για την ποίηση και την προσωπικότητα του Σολωμού». Το 1860 έγραψε το δοκίμιο « Πόθεν η μυστικοφοβία του κ. Σπυρίδωνος Ζαμπελίου». Ως υπέρμαχος της δημοτικής  έγραψε δύο δοκίμια που υποστηρίζει τη δημιουργία δημοτικής γλώσσας ικανής ανώτερες έννοιες και υψηλά ιδανικά : « Η φιλολογική μας γλώσσα» και « Η χρυσή βίβλος».

Αρκετά αξιόλογες είναι και  οι μεταφράσεις του. Ήταν ο πρώτος που εξέδωσε αυτοτελή μετάφραση του Σαίξπηρ (Τρικυμία, Άμλετ). Ακόμη, μετέφρασε την Ιλιάδα του Ομήρου. Επίσης, με την παρότρυνση του Σολωμού μετέφρασε Γκαίτε, Σίλερ και Χέγκελ.

Συντάκτης: Νίκος Στούπης