Η Ιστορία των Σέρβων στην Κέρκυρα

Ημ / νία: 15.04.16

Κατά τα τέλη του 1915 και αρχές του 1916 υπό την πίεση της αυστροουγγρικής, γερµανικής και βουλγαρικής επίθεσης ο σερβικός στρατός και ένα µέρος του λαού αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν δια µέσου του Μαυροβουνίου και της Αλβανίας. Κατά την διαδροµή αυτή, ο σερβικός λαός έζησε µια από τις µεγαλύτερες εξόδους στην ιστορία του. Στην επίσηµη αναφορά του υπουργού και στρατηγού Μπόζινταρ Τέρζιτς, προς τον πρόεδρο της κυβέρνησης Νίκολα Πάσιτς, αναφέρεται ότι στην Αλβανία χάθηκαν 243.877 άνθρωποι, από την πείνα, το δριµύ χειµώνα, άλλους δε τους σκότωσαν οι Αρναούτιδες, ενώ άλλοι απήχθησαν. Από την 18 Ιανουαρίου 1916 µέχρι την 21 Φεβρουαρίου 1916 µεταφέρθηκαν µε συµµαχικά πλοία από το λιµάνι της Αλβανίας Αυλώνα στην Κέρκυρα 151.828 στρατιώτες και απλοί πολίτες. Το πρώτο λιµάνι αποβίβασης ήταν στα Γουβιά , έξι χιλιόµετρα βόρεια της πόλης της Κέρκυρας.

Οι κακουχίες του στρατού και των πολιτών δεν τερµατίστηκαν αµέσως µε τον ερχοµό τους στο «Νησί της Σωτηρίας», όπως οι Σέρβοι ονόµασαν την Κέρκυρα. Οι σύµµαχοι δεν είχαν αρκετό χρόνο για την κατάλληλη υποδοχή τόσων πολλών ανθρώπων. Δεν υπήρχε τροφή, ενδύµατα, µέσα θέρµανσης για την αντιµετώπιση του ψύχους και εξοπλισµός για πρόχειρα καταλύµατα. Οκτώ ηµέρες έπεφτε παγωµένη βροχή. Οι στρατιώτες, ταλαιπωρηµένοι και χωρίς σκηνές πέθαιναν µαζικά. Στις 21 Ιανουαρίου 1916 στο νησί Βίδο, βραχώδες τότε και χωρίς βλάστηση, πρώτες έφτασαν οι µονάδες των στρατιωτιών νοσοκοµείων της Μόραβα, του Πίροτ και του Τσάτσακ. Μέσα σε σύντοµο χρονικό διάστηµα, από τις κακουχίες και τις αρρώστιες πέθαναν αρκετές χιλιάδες νεοσύλλεκτων στρατιωτών. Τις πρώτες ηµέρες καθηµερινά πέθαιναν µέχρι και 300 στρατιώτες. Αρχικά οι βραχώδεις ακτές του νησιού γίνονταν ο τάφος των νεκρών στρατιωτών (1200), ενώ αργότερα όταν αυτό δεν ήταν πλέον εφικτό, τα πτώµατα των στρατιωτών µεταφερόταν µε βάρκες του γαλλικού νοσοκοµειακού πλοίου «Αγιος Φραγκίσκος της Ασίζης» και ρίχνονταν στα νερά του Ιονίου Πελάγους, «στο Κυανούν Κοινοτάφιο» µερικά χιλιόµετρα βόρεια της νήσου.

Το πρώτο µνηµείο-σύµβολο για τους πεσόντες αγωνιστές τοποθέτησε το Βασιλικό Ναυτικό του Βασιλείου των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων. Πρόκειται για έναν πέτρινο Σταυρό ο οποίος βρίσκεται πάνω από το σηµερινό Μαυσωλείο. Τα αποκαλυπτήρια έκανε ο ίδιος ο Βασιλιάς Αλεξάνταρ Καρατζόρτζεβιτς το 1922 παρουσία πολλών στρατιωτικών, κρατικών και εκκλησιαστικών εκπροσώπων από την Γιουγκοσλαβία και την Ελλάδα. Το Μαυσωλείο-Οστεοφυλάκιο στο νησί Βίδο σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Νίκολα Κνιάζεβ και λειτούργησε το 1936. Στις µαρµάρινες πλευρές του βρίσκονται 1232 οστεοθήκες µε τα οστά των πολεµιστών, οι οποίοι είχαν ενταφιαστεί σε 27 κοιµητήρια της Κέρκυρας και των οποίων τα ονόµατα είναι γνωστά. Τα οστά 1532 αγνώστων πολεµιστών έχουν ενταφιαστεί σε δύο παράπλευρους εξωτερικούς τάφους. Το ήπιο µεσογειακό κλίµα, η κατάλληλη ιατρική φροντίδα και η διατροφή, οι καινούργιες στολές, αλλά πάνω απ΄ όλα οι στενές και εγκάρδιες σχέσεις µε τον τοπικό πληθυσµό, συνέβαλαν στην θεαµατική ανάρρωση του σερβικού στρατού. Κατά την τρίµηνη παραµονή του στρατού και την σχεδόν τριετή παρουσία της Κυβέρνησης και του Κοινοβουλίου στην Κέρκυρα εκφράστηκε εξ ολοκλήρου η ψυχή και η ζωτικότητα του σερβικού λαού. Οι εκπρόσωποι της κρατικής δοµής δηµιούργησαν µια ολοκληρωµένη κρατική µηχανή.

Το Δηµοτικό θέατρο στην Κέρκυρα παραχωρήθηκε από τις αρχές του νησιού για τις συνεδριάσεις του σερβικού Κοινοβουλίου από την 19 Ιανουαρίου 1916 µέχρι την 16 Νοεµβρίου 1918. Στο ξενοδοχείο «Bella Venezia» βρήκε φιλοξενία η σερβική κυβέρνηση.

Οι εκκλησίες του Αρχάγγελου Γαβριήλ, της Αγίας Τριάδος και του Αγίου Νικολάου παραχωρήθηκαν για τις ανάγκες των Σέρβων.

Η πολιτιστική ζωή ήταν ιδιαίτερα έντονη. Διοργανώνονταν θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες και άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Από την πλευρά των δηµοτικών αρχών παραχωρήθηκε το τυπογραφείο, το οποίο και προµήθευαν οι Γάλλοι µε το πλεόν σύγχρονο τυπογραφικό υλικό. Εκδιδόταν η σερβική εφηµερίδα «Srpske novine» µε κυκλοφορία δέκα χιλιάδες φύλλα. Τυπώθηκαν επίσης πολλά αξιόλογα βιβλία, όπως “Η Διπλωµατική Αλληλογραφία”, ”Ο Νοµικός Κώδικας”, “Η Πατρίδα” και άλλα. Τυπώθηκαν και σχολικά βιβλία.

Στην Κέρκυρα δηµιουργήθηκε σερβικό δηµοτικό σχολείο µε 290 µαθητές και προγυµνάσιο µε 120 µαθητές. Ιδρύθηκαν αθλητικοί σύλλογοι, και διεξάγονταν ποδοσφαιρικοί αγώνες µε οµάδες των συµµάχων. Στο νησί υπήρχαν πολλά σερβικά καφενεία, παντοπωλεία και µανάβικα. Ο ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου “Bella Venezia” Ιωάννης Γαζής, στο ξενοδοχείο του οποίου είχε εγκατασταθεί η σερβική κυβέρνηση, πάντρεψε τις τρείς κόρες του µε Σέρβους. Το Σερβικό Σπίτι βρίσκεται στο κέντρο της Κέρκυρας, στην οδό Μουστοξύδου 19 και συµπεριλαµβάνει το Μουσείο ”Οι Σέρβοι στην Κέρκυρα 1916-1918” και το Προξενείο της Οµοσπονδιακής Δηµοκρατίας της Σερβίας στο οποίο εργάζεται ο επίτιµος Πρόξενος.Στον χώρο αυτό παρουσιάζονται δέκα διαφορετικές ενότητες µέσα από τις οποίες µε φωτογραφίες, χάρτες, έγγραφα και διάφορα αντικείµενα, καλύπτεται χρονολογικά η ιστορική περίοδος από το 1915 (ο αµυντικός αγώνας των Σέρβων) µέχρι το τέλος της παραµονής των Σέρβων στην Κέρκυρα (τέλος του Πρώτου Παγκοσµίου Πολέµου).

Πηγή: Iστοσελίδα Σερβικής πρεσβείας στην Ελλάδα 

http://www.corfuhistory.eu/?p=1307