Τι παίζει Σήμερα

Ιστορικά Κέρκυρα - ΚΕΝΤΡΙΚΗ. Πληροφορίες για την ιστορία της Κέρκυρα

H Εβραϊκή συνοικία της Κέρκυρας

H Εβραϊκή συνοικία της Κέρκυρας

Η πρώτη γραπτή κατάθεση για την παρουσία Εβραίων στην Κέρκυρα βρίσκεται στη «περιήγηση» του ισπανικού ραβίνου Benjamin Ben Yonah, ο οποίος έγραψε ότι, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στο νησί της Κέρκυρας στο 12ο αιώνα, συνάντησε έναν εβραίο βάφτη με το όνομα Joseph. Αργότερα, οι ιστορικοί αναφέρουν ότι το 1267 «πολυάριθμοι Εβραίοι ζούσαν στο νησί». Εκείνο το έτος το νησί κατακτήθηκε από τον Οίκο του Anjou (1267-1336), μια περίοδος κατά τη διάρκεια της οποίας οι Εβραίοι που ήταν αρκετές εκατοντάδες, αντιμετώπισαν την εχθρότητα του πληθυσμού. Για αυτό τον λόγο ,οι αρχές εξέδωσαν διατάγματα προκειμένου να τους προστατεύσουν.
Το 1387 οι Βενετοί κατέλαβαν το νησί για μια μακριά χρονική περίοδος. Το 1425 ανάγκασαν τους Εβραίους να ζήσουν μεταξύ των gentili ( εθνικούς) σε διάφορες συνοικίες. Οι Εβραίοι ήταν συχνά ακόλουθοι των πρεσβειών που στάλθησαν από την κοινότητα της Κέρκυρας στο βασιλιά της Νάπολης. Το 1386 το νησί επιδίωξε εθελοντικά το προτεκτοράτο της Βενετίας, και παρέμεινε κάτω από την ενετική προστασία μέχρι 1797. Μεταξύ των έξι πρεσβευτών που στάλθησαν στην Βενετία για να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις ήταν και ένας Εβραίος, Δαβίδ de Semo ενώ ένας άλλος Εβραίος, Johama Mayeha, ήταν μέλος μιας ξένης πρεσβείας το 1515. Η Βενετία, η οποία έγινε κυρίαρχη της Κέρκυρας τον Ιαν.του 1385, πήρε τους Εβραίους κάτω από την προστασία της. Μέ το διάταγμα της 22 Ιαν. 1387 αφομοίωσαν τους Εβραίους Κερκυραίους με τους άλλους πολίτες στο θέμα φορολογίας, και τους χορήγησαν την ελεύθερη άσκηση της θρησκείας τους, αν και ακόμα κρατούσαν διακριτικά σημάδια στα ρούχα τους. Αλλά οι χριστιανοί Κερκυραίοι, ζηλεύοντας τις εμπορικές επιτυχίες των Εβραίων, έστειλαν επανειλημμένα εκπροσώπους στη Σύγκλητο της Βενετίας με αίτησεις για ταπεινωτικά μέτρα ενάντια τους αν και εγκαίρως η Σύγκλητος τους τα αρνήθηκε. Πράγματι αρνήθηκε το αίτημα για την άδεια να λιθοβολούνται οι Εβραίοι (”de Judeis lapidandis”), που έγιναν από την πρεσβεία των κερκυραίων πατροικίων που ήρθε στη Βενετία το 1406 αλλά προκειμένου να την ικανοποιήσει, θέσπισε ότι οι Εβραίοι πρέπει να φορέσουν από κει και πέρα να φορούν στο μπροστινό μέρος των ρούχων τους έναν κίτρινο κίκλο ή έναν δίσκο τόσο μεγάλο όσο ένα κέικ του ψωμιού, και κίτρινα πέπλα οι γυναίκες στα κεφάλια τους, με ποινική ρήτρα 300 δουκάτα για τη μη συμμόρφωση. Τους απαγόρευσε επίσης να αποκτήσουν σπίτια ή γή έξω από τα τείχη η έξω από την συνοικία τους.
Η Σύγκλητος κατάργησε αυτό το διάταγμα το 1408, και το 1423 επιβεβαίωσε στους Εβραίους τα ιδιόκτητα δικαιώματα των σπιτιών τους, και, επάνω απ’ολα,αναγνώρισε τις μεγάλες υπηρεσίες που παρέχονται από τους Εβραίους στην πόλη. Συνέχισαν ένα εκτενές εμπόριο και συνέβαλαν στις εργασίες δημόσιας χρήσης (κατασκευή των τοίχων, των πηγών, κ.λπ.), στις τρέχοντας δαπάνες της πόλης, και στα δημόσια δάνεια.
Το 1492, μερικοί από τους Εβραίους Σεφαρδίτες που διώχτηκαν από την Ισπανία εγκαταστάθηκαν στην Κέρκυρα. Το 1494, έφτασαν Εβραίοι από την Apulia (Ιταλία), και το 1589, κάποια άλλη ομάδα από την Πορτογαλία, που οδηγούσε ο Don Samuel Senor ενώθηκε μαζί τους. Οι νέοι μετανάστες επιθυμούσαν να ενσωματωθούν στην τοπική κοινότητα «Romaniote». Οι Romaniotes, εντούτοις, δεν συμφώνησαν για το φόβο ότι θα έχαναν ορισμένα προνόμια που είχαν κερδίσει στο μεταξύ. Έτσι, το 1551, οι μετανάστες διαμόρφωσαν τη νέα κοινότητα «Apulian». Αυτοί έζησαν μέσα στην πολη και είχαν την δική τους συναγωγή και νεκροταφείο.
Το 1571, όταν το ενετικό κράτος αποφάσισε να αποβάλει τους Εβραίους από το έδαφός του, οι Εβραίοι της Κέρκυρας απαλλάχτηκαν επειδή σύμφωνα με το ψήφισμα της Συγκλήτου «αυτή η εβραϊκή Κοινότητα έχει αποδειχθεί ευεργετική για την πόλη και το νησί “. Τον Οκτώβριο του 1578, οι αδελφοί Menahem και Aaron Mozza παρέλαβαν από τον δόγη, Nicholas de Ponte, μια επιβεβαίωση των αρχαίων προνομίων των Εβραίων της Κέρκυρας. Απαλλάχθηκαν ρητώς από την επιβολή των 50.000 scudi που χρεώθηκαν στους Εβραίους από την ενετική Σύγκλητο τις 12 Ιουλίου 1573.
Στις 9 Φεβρουαρίου 1602, οι Βενετοί πέρασαν ένα διάταγμα επιβάλλοντας ένα «διακριτικό» στους Εβραίους, το οποίο ήταν ένα κίτρινο καπέλο για τους άνδρες και μία κίτρινη κάλυψη κεφαλιού για τις γυναίκες, ή ένα στρογγυλό κίτρινο διακριτικό. Το 1622, ο Γενικός Προβλεπτής Θαλάσσης, πέρασε ένα διάταγμα επιβάλλοντας και νέους περιορισμούς, οι οποίοι θα οδηγούσαν στα επιπρόσθετα διατάγματα του 1707.
Αυτά τα διατάγματα καταργήθηκαν όταν η δημοκρατική Γαλλία κατελαβε την Κέρκυρα μεταξύ 1797-1799, χορηγώντας ορισμένα προνόμια στους Εβραίους, ακόμα έγκυρα όταν εισέβαλαν οι αυτοκρατορικοί Γάλλοι στο νησί το 1807.
Στο 17ο αιώνα υπήρχαν 500 εβραϊκές οικογένειες στην Κέρκυρα, και στον 18ο αιώνα περίπου 1.171 Εβραίοι, σύμφωνα με τις στατιστικές του κυβερνήτη Grimani.
 
Οι Βρετανοί κατέλαβαν την Κέρκυρα το 1814, περιορίζοντας μερικά από τα προνόμια των Εβραίων μέχρι που το νησί ενσωματώθηκε με την Ελλάδα το 1864. Το κράτος τους χορήγησε τα ίδια δικαιώματα με τον υπόλοιπο πληθυσμό.
Στις 2 Απριλίου 1891, η εβραϊκή Κοινότητα – αποτελούμενη από 5.000 υφίστανται ένα φοβερό χτύπημα αντισημιτικών γεγονότων λόγω των θρησκευτικών δεισιδαιμονιών, εμπορικού ανταγωνισμού και πολιτικών ενδιαφερόντων. Κατά τη διάρκεια αυτών των γεγονότων ο όχλος συμμετείχε στις επιθέσεις κατά των Εβραίων,στις λεηλασίες των σπιτιών και των καταστημάτων. Πολλοί Εβραίοι αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν στην Αίγυπτο, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Αγγλία, κ.λπ.
Από τότε, οι Κοινότητες Romaniote και Apulian που ήταν χωρισμένες, ενσωματώθηκαν.
 
Η εβραική συνοικία
 
Ήδη από τα πρώτα χρόνια, οι εγγενείς Εβραίοι «Romaniote» έζησαν στο λόφο «Kambielou», αποκαλούμενο αργότερα «Οβριοβούνι» ή «Iουδαικό όρος», ή «Hebraida» (ο «λόφος Εβραίου» ).. Οι πρώτοι μετανάστες ζούσαν μέσα στα τείχη.
Όταν το διάταγμα του 1525 για την τακτοποίηση των Εβραίων στον τομέα «Spilia» («σπηλιά») αποδυνάμωσε, ο «Γενικός Προβλεπτής Θαλάσσης» πέρασε ένα πιό σκληρό διάταγμα που ανάγκαζε τους Εβραίους να μετακινηθούν μόνιμα προς μία συνοικία που σήμερα καθορίζεται από τις οδούς Βελισσαρίου,Αγ.Σοφίας και Παλαιολόγου. Ήταν σε αυτή την πυκνοκατοικημένη περιοχή με πολλά καταστήματα που οι Εβραίοι άρχισαν την ζωή τους και τις επαγγελματικές δραστηριότητές τους. Για την ιστορία να πούμε ότι η λέξη ΓΚΕΤΟ είναι βενετσιάνικη και παίρνει το όνομα από το όνομα της συνοικίας όπου για πρώτη φορά έγινε αυτό, το 1516.
 
Οι συναγωγές
 
Συναγωγή "Scuola Greca"
 
Το 1537 η πρώτη συναγωγή που χτίζεται από τους μετανάστες, «Kahal Kadosh Italiano Corfiato», ειδάλλως «Poulieza», καταστράφηκε. Μια άλλη συναγωγή αποκαλούμενη «Vecchia» ή «Midrash» χτίστηκε στην εβραϊκή συνοικία στην οδό Παλαιολόγου. Το 1926 κάηκε ολοσχερώς και ξαναχτίστηκε για να καταστραφεί πάλι από τον γερμανικό βομβαρδισμό στις 12 Σεπτεμβρίου 1943.
Όταν οι Εβραίοι Romaniote εγκατέλειψαν την «συναγωγή Kahal Kadosh Toshavim» ή «Greca» στο Καμπιέλο κατά τη διάρκεια της βρετανικής κυριαρχίας, έχτισαν το «Nuova» ή τη «νέα» συναγωγή, όπου λειτουργεί ακόμα σήμερα στην οδό Βελισσαρίου. Τα γραφεία της κοινότητας και η αίθουσα για τις νεκρικές υπηρεσίες στεγάζονται στο ισόγειο.
Ο τελευταίος ραβίνος που υπηρέτησε ήταν ο ραβίνος Yakov Nehama (13 Οκτωβρίου 1931 / 8 Ιουνίου 1944), ο οποίος συλλήφθηκε από τους Ναζί και στάλθηκε στο Auschwitz όπως και οι υπόλοιποι της κοινότητάς του.
 
Νεκροταφεία
 
Κάθε Κοινότητα είχε το νεκροταφείο της.Το νεκροταφείο από τους Romaniote ήταν στον λόφο του Αβράμη προς την πλευρά του νέου φρουρίου. Αυτή η περιοχή δόθηκε από τον στρατάρχη Schulemburg «ως χειρονομία της ευγνωμοσύνης στους Εβραίους για την ανδρεία τους και τον ηρωισμό τους κατά τη διάρκεια της τουρκικής πολιορκίας το 1716». Το νεκροταφείο των Σεφαρδίτων ήταν κοντά σε αυτό των Romaniote , στην περιοχή Σαρόκο μπροσυά από το μοναστήρι Πλατυτέρα. Το 1502 εκχωρήθηκε από τους Βενετούς σε αντάλλαγμα του εδάφους. Κατά τη την περίοδο της Κατοχής, και τα δύο νεκροταφεία βανδαλώθηκαν και καταστράφηκαν από τους Γερμανούς. Το νέο νεκροταφείο που λειτουργεί ακόμα σήμερα βρίσκεται στην περιοχή Κεφαλομάντουκο, δίπλα στο καθολικό νεκροταφείο.
 
https://www.corfuhistory.eu/
 

Corfuland Tips

Corfuland News