Η Φιλαρμονική Εταιρεία Κέρκυρας τιμά το Σπύρο Σαμαρά με σειρά εκδηλώσεων

1861-2011: Η Φιλαρμονική Εταιρεία Κερκύρας τιμά τον Σπύρο Σαμάρα.

Συναυλίες, διαλέξεις και επετειακή έκδοση για τα 150 χρόνια από τη γέννηση του κορυφαίου Κερκυραίου μουσουργού.

Στις 29 Νοεμβρίου 1861 γεννήθηκε στην Κέρκυρα ο μουσουργός Σπύρος Σαμάρας, ο οποίος έμελε να αναδειχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους, αλλά συνάμα και πλέον παρεξηγημένους, πρωταγωνιστές της ελληνικής μουσικής ιστορίας των νεώτερων χρόνων. Μέχρι σχετικά πρόσφατα ο Σαμάρας ήταν βέβαίως συνώνυμος στην κοινή συνείδηση με τον «Ολυμπιακό Ύμνο», ο οποίος θα καθιερωνόταν ως επίσημος ύμνος των Ολυμπιακών Αγώνων μόλις το 1958 (εξήντα δύο χρόνια μετά την παγκόσμια «πρώτη» του [Αθήνα, 1896] και σαράντα ένα χρόνια μετά τον θάνατο του συνθέτη του).

Ωστόσο, σήμερα είναι πλέον πασίγνωστο ότι το 1896 ο Κερκυραίος συνθέτης βρισκόταν στο ζενίθ της ευρωπαϊκής καριέρας του και ήταν ο διασημότερος εκπρόσωπος της ελληνικής μουσικής δεινότητας στον διεθνή μουσικό χώρο. Η «Flora Mirabilis» του Σαμάρα είχε χαιρετιστεί το 1886 από τους Ιταλούς κριτικούς ως φλέβα νεωτερισμών στο μελόδραμα της εποχής που συγκρίνονταν με εκείνους του Πουτσίνι. Το 1894 η περίφημη «La martire» εθεωρείτο το κορυφαίο δημιούργημα του οπερατικού ρεαλισμού, τουλάχιστον ισοδύναμο με έργα του Μασκάνι και του Λεονκαβάλο. Όπερες του Σαμάρα παρουσιάζονταν όχι μόνο στην Ιταλία, αλλά και σε πάμπολλα ευρωπαϊκά οπερατικά κέντρα, ενώ η φήμη του έφτανε ως την Αργεντινή και τις Η.Π.Α. Η εργογραφία τού συνθέτη μέχρι το 1896 περιέχει και άλλες όπερες: «Medgé» (1888), «Lionella» (1891), «La furia domata» (1895). H εξαιρετική πορεία του Σαμάρα στις ευρωπαϊκές μελοδραματικές σκηνές συνεχίστηκε βεβαίως και μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896 με την ίδια επιτυχία μέχρι την επιστροφή του στην Ελλάδα το 1911. Τη δυναμικη του Σαμάρα αποδεικνύουν η υποδοχή των μελοδραμάτων «Mademoiselle de Belle-Isle» (1905), «La biondinetta» (1903, 1906) και «Rhea» (1908).

Εκατόν πενήντα χρόνια μετά από εκείνο το πρωινό της 29ης Νοεμβρίου 1861 η Φιλαρμονική Εταιρεία Κερκύρας τιμά τη γέννηση του κορυφαίου μουσουργού και από το 1889 Επίτιμου Καλλιτεχνικού Διευθυντή του ιδρύματος, Σπύρου Σαμάρα. Για τον λόγο αυτό διοργανώνει σειρά εκδηλώσεων και δράσεων με ποικίλο χαρακτήρα:

Στις 22 Οκτωβρίου 2011 η Συμφωνική Ορχήστρα της Φιλαρμονικής Εταιρείας υπό τη διεύθυνση του Άλκη Μπαλτά θα αποδώσει έργα του Σπύρου Σαμάρα, των δασκάλων του, αλλά και των συνομήλικων ομοτέχνων του, συνδέοντας μουσικά και οργανικά τον Κερκυραίο συνθέτη με την εποχή του. Στον ίδιο άξονα κινείται και η επετειακή συναυλία της μπάντας της Εταιρείας στις 19 Νοεμβρίου 2011 υπό τη διεύθυνση του Σπύρου Προσωπάρη.

Τρεις ομιλίες θα επιχειρήσουν να σκιαγραφήσουν τη ζωή του Σπύρου Σαμάρα και τη σημασία του έργου του για τη μουσική της Ευρώπης του 19ου αιώνα, καθώς και να προσφέρουν πλούτο νέων στοιχείων για τον μουσουργό. Ομιλητές θα είναι οι μουσικολόγοι Χάρης Ξανθουδάκης (28 Σεπτεμβρίου), Πάνος Βλαγκόπουλος (26 Οκτωβρίου) και Κώστας Καρδάμης (30 Νοεμβρίου). Και οι τρεις ομιλητές υπηρετούν στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου και ασχολούνται ερευνητικά με τη μουσική της Ελλάδας του τέλους του 19ου αιώνα. Οι διαλέξεις θα λάβουν χώρα στην Αίθουσα Εκδηλώσεων της Εταιρείας και θα πλαισιωθούν με ακρόαση έργων του Σαμάρα.

Τέλος, η Φιλαρμονική Εταιρεία εκδίδει και τον δεύτερο τόμο των Δημοσιευμάτων του Μουσείου Μουσικής «Νικόλαος Χαλικιόπουλος Μάντζαρος», ο οποίος είναι αφιερωμένος στον Σπύρο Σαμάρα. Σε αυτόν περιέχεται πλούσιο και πρωτοδημοσιευόμενο έγχρωμο φωτογραφικό υλικό με τεκμήρια και κειμήλια σχετιζόμενα με τον μουσουργό, καθώς και λεπτομερές δίγλωσσο χρονολόγιο. Επίσης δημοσιεύονται τέσσερα πρωτότυπα –και αποκαλυπτικά– κείμενα για τον Σπύρο Σαμάρα, τα οποία υπογράφονται από ειδικούς ερευνητές, και συγκεκριμένα από τον Χάρη Ξανθουδάκη («Ο Ολυμπιακός Ύμνος και η πρεμιέρα του»), την Στέλλα Κουρμπανά («Η ‘Flora Mirabilis’ και η πρεμιέρα της στην Ελλάδα»), τον Κώστα Καρδάμη («Ο Σαμάρας και η Φιλαρμονική Εταιρεία Κερκύρας») και τον Γιώργο Λεωτσάκο («Ιχνηλατώντας τον Σπύρο Σαμάρα ένα ολόκληρο τέταρτο αιώνος»). Ταυτόχρονα, στο Μουσείο Μουσικής συνεχίζουν να εκτίθενται ήδη από την αρχή της χρονιάς διάφορα τεκμήρια που σχετίζονται με τον Σπύρο Σαμάρα.