Η επίσκεψη του Κοσμά του Αιτωλού στην Βενετοκρατούμενη Κέρκυρα

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 26.06.18

Πολλά έχουν γραφεί για την επίσκεψη μιας από τις σημαντικότερες μορφές της Ορθοδοξίας, του Κοσμά του Αιτωλού,  την περίοδο της Βενετικής κατοχής στην Κέρκυρα.  Οι  αναφορές που έγιναν από τους νεότερους βιογράφους του ήταν αρκετά σύντομες και με στοιχεία που πολλά από αυτά δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

Για την σύντομη παραμονή του αγίου στο νησί των Φαιάκων η αλήθεια αποκαταστάθηκε πριν από αρκετά  χρόνια χάρη σε μια έρευνα του ιερέα Αθανάσιου Χ. Τσίτσα στο Κρατικό Αρχείο της Βενετίας. Εκεί ανακάλυψε μια ιδιωτική επιστολή σύγχρονη με την επίσκεψη αυτή. Η επιστολή αυτή  δημοσιεύτηκε  για πρώτη φορά το 1977 στην Αθήνα στο βιβλίο του αείμνηστου ιερέα με τον τίτλο « Ο Κοσμάς ο Αιτωλός στην Κέρκυρα».

Συντάκτης της επιστολής ήταν ο Πέτρος Φίλης, ο οποίος υπήρξε φιλομαθής νέος, γεμάτος ανησυχίες, επηρεασμένος από τα φιλοσοφικά ρεύματα της εποχής με σπουδές  ιατρικής στην Πάδοβα. Προφανώς είχε δει  και ακούσει τον Κοσμά τον Αιτωλό και τον έκρινε με αντικειμενικότητα και με ορθολογισμό. Παραλήπτης της επιστολής αυτής ήταν  ο Παύλος Φίλης , ο αδερφός του  που ζούσε στην Τεργέστη ως έμπορος.

Γράφτηκε στα ιταλικά στις 4 Αυγούστου 1777. Είχαν περάσει είκοσι μόνο μέρες από τον ερχομό του ιεροκήρυκα στην Κέρκυρα. Στο μεγαλύτερο μέρος της επιστολής περιγράφει με αρκετές λεπτομέρειες τα γεγονότα όπως ακριβώς έγιναν.

 Ο Κόσμας ο Αιτωλός είχε ήδη  γράψει ένα γράμμα στον Πρωτοπαππά (Αλοίσιος Καπάδοκας) όπου είχε εκφράσει την επιθυμία του να επισκεφθεί το νησί. Το γράμμα διαβιβάστηκε στο Γενικό Προνοητή ( GiakomoNani), ο οποίος χάρηκε γι΄ αυτό και τον κάλεσε ο ίδιος να έρθει μέσω του ιερέα Μάρμορα. Με την άφιξή του οδηγήθηκε από τον Άγιο Νικόλαο (το τότε  επίσημο λιμάνι)  στο Μαντράκι και από εκεί βρέθηκε στο παλάτι του Γενικού Προνοητή, ο οποίος τον υποδέχτηκε με μεγάλες τιμές. Μετά από το γεύμα συναντήθηκε με τον Πρωτοπαππά, όπου εκεί είχε ήδη μαζευτεί πολύς κόσμος για να τον δει από κοντά.  

Στη συνέχεια, ο Giakomo Nani επέτρεψε στον Πατροκοσμά το κήρυγμά του να γίνει το απόγευμα. Ωστόσο, μετά από λίγο ο Προνοητής παρατηρώντας τον αναβρασμό του λαού, φοβήθηκε για τις μελλοντικές αντιδράσεις του και έτσι  το διέκοψε  και το ανέβαλε για το επόμενο πρωί. Για το θέμα αυτό κάλεσε συμβούλιο.  Τέτοιος ήταν ο φανατισμός του λαού για τον άνθρωπό που τον θεωρούσε ήδη άγιο  αλλά και τόσο μεγάλο το πλήθος που μαζεύτηκε γι΄αυτόν  όπου τα περισσότερα μέλη του συμβουλίου προέτρεψαν και έπεισαν  τον Προνοητή να δώσει εντολή για την άμεση αναχώρησή του από την Κέρκυρα. Αργά τη νύχτα ο Προνοητής πήρε την απόφαση να  μεταφερθεί  ο  ιεροκήρυκας με τη συνοδεία  ιστιοφόρου στους Αγίους Σαράντα. Στο τέλος της επιστολής ο γράφων αναφέρεται στη μεγάλη απογοήτευση του κερκυραϊκού λαού για την αναχώρηση του αγίου.

Τέτοια, όμως, ήταν η υποδοχή του από τους πιστούς στη σύντομη αυτή παραμονή που του ζήτησαν να αφήσει κάτι δικό του για ευλογία. Τότε, ο άγιος τους έδωσε ένα λευκό πουκάμισο που φορούν οι μοναχοί κατάσαρκα. Σήμερα, το πουκάμισο αυτό φυλάσσεται στο ναό του Αγίου Γεωργίου στο Μαντούκι.

Πηγή: Εργασία, συμμετοχή, στον Παγκόσμιο Μαθητικό Διαγωνισμό της Ιεράς Μονής Κουτλουμουσίου- 1ο Τ.Ε.Ε. ΚΕΡΚΥΡΑΣ (2003)

Συντάκτης: Νίκος Στούπης