Όταν ξέσπασε η Ελληνική Επανάσταση, γνώριζε καλά ότι οι ευρωπαϊκές αυλές και ο τσάρος κινούνταν στη γραμμή της Ιερής Συμμαχίας. Παρ’ όλα αυτά, έδωσε έναν αθόρυβο αλλά καθοριστικό αγώνα για να διασώσει την ελληνική υπόθεση από τη διπλωματική απομόνωση και συνέβαλε ουσιαστικά στη γέννηση του φιλελληνικού κινήματος. Σε αυτόν τον αγώνα δεν ήταν μόνος.

Δίπλα του στάθηκε η Ρωξάνδρα Στούρτζα, κυρία επί των τιμών της αυτοκράτειρας της Ρωσίας. Ο Καποδίστριας τη γνώρισε όταν εκείνος ήταν τριάντα ετών και ανάμεσά τους γεννήθηκε ένας έρωτας βαθύς, σιωπηλός και αμοιβαίος. Ήταν, όμως, ένας έρωτας που δεν χωρούσε στους ασφυκτικούς κανόνες της ευρωπαϊκής αριστοκρατίας και στα πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα της εποχής.

Η Ρωξάνδρα παντρεύτηκε έναν Βαυαρό κόμη, χωρίς ποτέ να ξεχάσει τον άνθρωπο που σημάδεψε τη ζωή της. Στις προσωπογραφίες της μετά τον γάμο, ένα στοιχείο επανέρχεται αδιάκοπα: το δαχτυλίδι που της είχε χαρίσει ο Καποδίστριας. Ένα κόσμημα με παράσταση πεταλούδας που καίγεται στις φλόγες- σύμβολο ενός πάθους καταδικασμένου να χαθεί, αλλά όχι να σβήσει. Έναν μόλις χρόνο μετά τον γάμο της, εγκατέλειψε τον σύζυγό της και συνέχισε να αλληλογραφεί με τον Καποδίστρια, κρατώντας ζωντανό έναν δεσμό που δεν επιτράπηκε ποτέ να ολοκληρωθεί.

Το δαχτυλίδι αυτό, πιστά αποτυπωμένο αργότερα από τον Ηλία Λαλαούνη, φυλάσσεται σήμερα στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο. Δεν είναι απλώς ένα κόσμημα. Είναι η σιωπηλή μαρτυρία ενός έρωτα που θυσιάστηκε στον βωμό της Ιστορίας- και μιας πεταλούδας που, ακόμη και μέσα στις φλόγες, δεν έπαψε να θυμίζει ότι πίσω από τους μεγάλους πολιτικούς άνδρες υπήρχαν πάντα άνθρωποι με καρδιά.