Αυγουστίνος Καποδίστριας: ο μικρότερος αδελφός του Ιωάννη Καποδίστρια

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 02.02.21

Από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους έως σήμερα, πάνω από εκατό πρόσωπα έχουν αναλάβει τα ηνία της χώρας. Μερικοί απ’ αυτούς είναι περισσότερο γνωστοί στο ευρύ κοινό ενώ άλλοι καθόλου. Ανάμεσα σ’ αυτούς είναι και ο μικρότερος αδελφός του Ιωάννη Καποδίστρια, Αυγουστίνος.

Ο Αυγουστίνος Καποδίστριας γεννήθηκε στην Κέρκυρα στις 6 Νοεμβρίου του 1778 και ήταν γιος του Αντώνιου Μαρία Καποδίστρια και της Διαμαντίνας Γονέμη. Η γενική μόρφωση που έλαβε είχε να κάνει με μαθήματα φιλολογίας και γεωπονίας. 

Το χρονικό διάστημα πριν την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους ανέλαβε διάφορα αξιώματα. Υπήρξε γραμματέας της πρεσβείας της Ιονίου Πολιτείας στην Κωνσταντινούπολη και  γραμματέας των αυτοκρατορικών Επιτρόπων για τη διοίκηση των Ιονίων νήσων. Όταν ιδρύθηκε η Φιλική Εταιρεία έγινε μέλος και έφορος αυτής στην Κέρκυρα. 

Όταν ο Ιωάννης Καποδίστριας ανέλαβε την διακυβέρνηση της χώρας, ανέθεσε στον Αυγουστίνο την στρατιωτική και πολιτική διοίκηση της Δυτικής Ελλάδας. Γι’ αυτή του απόφαση ο Κυβερνήτης αντιμετώπισε δριμεία κριτική από τους πολιτικούς του αντιπάλους. Στο διάστημα αυτό καθοριστική ήταν η συμβολή του Αυγουστίνου Καποδίστρια στην εκδίωξη των τουρκικών φρουρών από τη Ναύπακτο, το Αντίρριο και το Μεσολόγγι.

Λίγες ώρες μετά τη δολοφονία του αδερφού ο Αυγουστίνος έστειλε να ειδοποιήσουν στη Μάνη  τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη  και συγκάλεσε εκτάκτως τη Γερουσία. Με ψήφισμά τους, οι γερουσιαστές εξέλεξαν τριμελή «Διοικητική Επιτροπή της Ελλάδας» με πρόεδρο τον Αυγουστίνο Καποδίστρια και μέλη τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη και τον Ιωάννη Κωλέττη. 

Η αντιπολίτευση (οι νησιώτες και οι Πελοποννήσιοι προύχοντες ) εναντιώθηκε σ’ αυτή την τριμελή επιτροπή και στη συνέχεια  πήρε με το μέρος της και τον Κωλέττη  που συσπείρωνε τους στερεοελλαδίτες. 

Στην Ε΄ Εθνοσυνέλευση στο Άργος ο Αυγουστίνος ανακηρύχθηκε «Πρόεδρος της Ελληνικής Κυβερνήσεως» μέχρι την ψήφιση Συντάγματος. Ακολούθησε εμφύλιος αναβρασμός και πολιτική αστάθεια. Σχηματίστηκαν δύο κυβερνήσεις στην ελληνική επικράτεια: η νόμιμη με τον Καποδίστρια που ήλεγχε την Πελοπόννησο και η άλλη  του Κωλέττη  την Στερεά Ελλάδα. 

Στις 15 Μαρτίου του 1831 ψηφίστηκε το Σύνταγμα όπου προέβλεπε τον βασιλιά ως ανώτατο άρχοντα και τον Αυγουστίνο Κυβερνήτη της Ελλάδας μέχρι την άφιξη του βασιλιά. Δεν κράτησε για πολύ αυτό τον τίτλο ο Αυγουστίνος Καποδίστριας και έτσι στις 28 Μαρτίου αναγκάστηκε να παραιτηθεί μετά την επικράτηση του κινήματος του Κωλέττη. 

Μετά από δύο ημέρες, αναχώρησε με τη ρωσική φρεγάτα «Πάρις», όπου μετέφερε και την σωρό του αδερφού του. Έκανε μια στάση στην Κέρκυρα για την κηδεία του Ιωάννη Καποδίστρια και μετά εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αγία Πετρούπολη. 

Το 1840 η Ιόνιος Πολιτεία του απένειμε τον τίτλο του κόμιτος. Συνταξιοδοτήθηκε από την ρωσική κυβέρνηση μέχρι το θάνατό του το 1857. Σήμερα, ο τάφος του βρίσκεται στη μονή της Πλατυτέρας στην Κέρκυρα δίπλα στους τάφους του αδερφού του και του πατέρα του. 

Για το ρόλο του ως κυβερνήτη της χώρας οι γνώμες των συγχρόνων του ήταν αρνητικές (Ιωάννης Μακρυγιάννης, Χριστόφορος Περραιβός, Thomas Alcock). O Βρετανός διπλωμάτης, Στράντφορντ Κάννινγκ υποστήριξε ότι ο Αυγουστίνος Καποδίστριας δεν διέθετε το πολιτικό κύρος και την πολιτική πείρα του αδελφού αλλά σε εκείνη την ιστορική φάση θεωρεί ότι δεν υπήρχε κάποιος ικανότερος να αναλάβει τη διακυβέρνηση της Ελλάδας. 

Πηγές: historyreport.gr, mixanitouxronou.gr, Wikipedia, sansimera.gr

Συντάκτης: Νίκος Στούπης