Το Πρωτοχρονιάτικο έθιμο της ασκέλας στα χωριά της Κέρκυρας για γούρι

Εμφανίσεις:

Ημ / νία: 27.12.16

Μία βόλτα αν κάνετε στα χωριά της Κέρκυρας την Πρωτοχρονιά, θα δείτε κρεμασμένο στις εξώπορτες ένα φυτό που θυμίζει μεγάλο κρεμμύδι και λέγεται Σκυλοκρέμμυδο και είναι η Σκίλλη των Αρχαίων. Στην Κέρκυρα το λέμε ασκέλα, ενώ σε άλλους τόπους έχουν δώσει ονομασίες όπως κουβαρόσκιλλα ή αρχιδόσκιλλα στα νησιά του Αιγαίου. 

Το έθιμο την θέλει να κρέμεται για γούρι στις εξώπορτες κάθε Πρωτοχρονιά.
Από τον Πυθαγόρα (6ος αι.π.χ) μαθαίνουμε ότι αν η κρεμμύδα κρεμιέται στην εξώπορτα,γίνεται φάρμακο που απωθεί, διώχνει τις ασθένειες.

Θα την βρείτε σε αγρούς, δάση και βράχια και μοιάζει. Τα φυτοφάγα ζώα δεν το τρώνε διότι έχει πικρή γεύση και περιέχει δηλητήριο, το οποίο μπορεί από μια απλή επαφή να προκαλέσει δερματικό ερεθισμό.

Πιστεύεται ότι φέρνει γούρι, δίνει ζωή και δύναμη στον άνθρωπο και αποτρέπει κάθε δυσάρεστο γεγονός, για αυτό ακόμη και τώρα την κρεμάμε στην εξώπορτα.

Σύμφωνα με τους λαογραφική έρευνα πίστευαν ότι για να αποφύγει κάποιος το κακό όταν έβλεπε να φυτρώνει το σκυλοκρέμμυδο έπρεπε να γονατίσει και να δαγκώσει το φυλλαράκι που προβάλλει από το χώμα. 

Από την αρχαιότητα οι συγγραφείς το αναφέρουν σαν φυτό μαγικό και θεραπευτικό συνδεδεμένο με τη γονιμότητα και μπορούσαν μ’ αυτό να απωθούν τις κακόβουλες δυνάμεις. Από τον Πυθαγόρα πληροφορούμαστε ότι η κρεμμύδα κρεμιέται στην εξώπορτα για να διώχνει τις ασθένειες. Επίσης, το χρησιμοποιούσαν ως μέσο μαντικής για τον προσδιορισμό της καλής χρονιάς. Αν τα άνθη του ήταν μεγάλα, η χρόνια θα ήταν καλή. Αν τα άνθη του ήταν λειψά, το θεωρούσαν δυσοίωνο σημάδι για την επερχόμενη χρονιά.

Αξίζει να αναφερθεί ότι από πολύ νωρίς οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν το φυτό αυτό για θεραπευτικούς και φαρμακευτικούς σκοπούς. Οι πρώτες μαρτυρίες γι’ αυτές τις ιδιότητες έχουμε από τους αρχαίους Αιγυπτίους. Ακόμη, αναλυτικά για τη θεραπευτική του δράση αντλούμε πληροφορίες από τον Διοσκουρίδη, γιατρό, φαρμακολόγο και βοτανολόγο της ρωμαϊκής περιόδου.

Ωστόσο, πέραν των θεραπευτικών και φαρμακευτικών του ιδιοτήτων δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ανήκει στα δηλητηριώδη φυτά ενώ ο χυμός του βολβού του φυτού είναι ερεθιστικός για το δέρμα.

Συντάκτες: Ελίνα Φαϊτά, Νίκος Στούπης